Γιάννης Ριζόπουλος

Γιάννης Ριζόπουλος

Παρασκευή, 14 Φεβρουαρίου 2020 10:24

Με στόχο την προσωπική εμπειρία του πελάτη

Ένα από τα «σιγουράκια» των τελευταίων χρόνων, στον καθημερινό αγώνα των κάθε λογής επιχειρήσεων για τη διεκδίκηση της προτίμησης (και των χρημάτων) του χρήστη (ή καταναλωτή, αν προτιμάτε) είναι η μεγιστοποίηση και βελτιστοποίηση της εμπειρίας του. Το επιχείρημα ισχυρότατο: αν μείνει ευχαριστημένος από το προϊόν ή την υπηρεσία που του προσφέρω, προφανώς θα το θυμάται και θα επιστρέψει ξανά και ξανά, άρα εξασφαλισμένο το loyalty που, σε καιρούς δύσκολους, τείνει να εξελιχθεί στο «ιερό δισκοπότηρο» και το μέγα ζητούμενο στο εμπόριο. Χώρια που η θετική εμπειρία δίνει και την έξωθεν καλή μαρτυρία, γιατί «στόμα με στόμα» (ή by word of mouth, σε άπταιστα ελληνικά) το μήνυμα περνάει σε περισσότερους χρήστες. Το αποτέλεσμα; Αυτή η δωρεάν διαφήμιση είναι καλύτερη κι από την πραγματική, αφού η γνώμη προέρχεται από φίλο ή γνωστό, που κατά κανόνα τους εμπιστευόμαστε περισσότερο από τις διαφημίσεις. Εκεί, άλλωστε, στηρίζεται κι όλο το οικοδόμημα των influencers, που έχει στηθεί τα τελευταία χρόνια προς δόξα των διαφημιστικών εταιριών και των κάθε λογής agencies, οι οποίες «μανιπουλάρουν» καταστάσεις εκ των έσω…

Βελτιωμένη εμπειρία, όμως, σημαίνει αναγκαστικά και προσωποποίηση. Είναι προφανές πως πιο πολλές πιθανότητες υπάρχουν να μου αρέσει ένα προϊόν ή μια υπηρεσία που απευθύνεται σ’ εμένα, από μια επιχείρηση (να πούμε ένα e-shop;) που ξέρει ή μαντεύει, βάσει της ως τώρα αγοραστικής συμπεριφοράς μου τις προτιμήσεις μου, κι έχει να προτείνει κάποιες συγκεκριμένες λύσεις για τις ανάγκες μου, απ’ ό,τι κάτι που θα βγει από ψάξιμο σε ατέλειωτες λίστες και σελίδες επί σελίδων.

Αυτό επισημαίνουν, άλλωστε και οι έρευνες, όπως η πρόσφατη της Google και της Boston Consulting Group, που δείχνει (για την αμερικάνικη αγορά, φυσικά, αλλά καλομελέτα κι έρχεται στα καθ’ ημάς) ότι στα περίπου 400 δισ. δολάρια που «παίζονται», τουλάχιστον το 15% θα πάει στις επιχειρήσεις οι οποίες έχουν και αξιοποιούν μηχανισμούς προσωπικοποίησης στη διασφάλιση της πελατείας τους. Στην έρευνα συμμετείχαν 300 στελέχη από την αγορά λιανικής αλλά και 2.000 καταναλωτές, με αντικείμενο τον προσδιορισμό του επιχειρηματικού αντικτύπου της προσωπικοποίησης σε σχέση με τις επενδυτικές ευκαιρίες, αλλά και τι θεωρούν οι χρήστες προσωποποιημένη εμπειρία.

Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες, λοιπόν, δήλωσαν ότι θέλουν το περιεχόμενο που βλέπουν να έχει τέτοιο προσωπικό χαρακτήρα. Πολύ περισσότερο, δήλωσαν πρόθυμοι να δώσουν, ως αντάλλαγμα, όποιες προσωπικές πληροφορίες τους ζητηθούν! Όσο για το τι θεωρούν προσωποποιημένη πληροφόρηση, η απάντηση (σε άλλη έρευνα της Google, με την Ipsos αυτή τη φορά) είναι οτιδήποτε μπορεί να τους γλυτώσει χρόνο (το 80% επιλέγει λύσεις ‘τσακ-μπαμ’) και χρήμα (λέγε έκπτωση) και βέβαια (τρίτο στη σειρά…) προτείνει το σωστότερο προϊόν ή υπηρεσία για τις ανάγκες τους. Μάλιστα, στην πλειοψηφία τους παραδέχονται πως είναι πολύ πιθανότερο (2x) να γεμίσουν περισσότερο το «καλάθι» τους και να ξοδέψουν (το 40% των ερωτηθέντων) περισσότερα χρήματα, αν οι εμπειρίες τους σε ένα e-shop είναι κατά κάποιο τρόπο προσωποποιημένες.

Το «έχουν» οι λιανοπωλητές; Η BCG τονίζει πως απέχουν (οι Αμερικανοί – σκεφτείτε εμείς) παρασάγγας από αυτόν τον στόχο, κάτι που παραδέχονται και οι ίδιοι άλλωστε: στη σχετική ερώτηση, το 85% απάντησαν πως δεν είναι ικανοποιημένοι από τους μηχανισμούς προσωπικοποίησης που χρησιμοποιούν. Από πού ξεκινάμε, λοιπόν; Η χρησιμότατη έρευνα δίνει τρεις αφετηρίες: προγράμματα πιστότητας με κίνητρα και ανταμοιβές, ειδικές προσφορές και wish lists (αμερικανιά μεν, αλλά το feedback συχνά μπορεί να δείξει τις ανάγκες της πελατείας σας). Ας τα έχουμε όλα αυτά υπόψιν…  

 

ΥΓ. Άτιμε, κορωνοϊέ! Γράψτε άλλο ένα «θύμα» στα τόσα και τόσα (πολύ τραγικότερα, βεβαίως) που έχει προκαλέσει ως τώρα… Για πρώτη φορά στην ιστορία, το GSMA αποφάσισε να ακυρώσει το φετινό Mobile World Congress, λόγω της αυξημένης επικινδυνότητας που συνεπάγονται οι συγκεντρώσεις μεγάλου αριθμού ατόμων στους εκθεσιακούς και συνεδριακούς χώρους του, και κυρίως της μαζικής εξόδου σημαντικών εκθετών. Η Βαρκελώνη (διοργανωτές, ξενοδόχοι, μαγαζάτορες, μπαρίστες, οδηγοί ταξί και πλήθος άλλοι επαγγελματίες) «κλαίει με μαύρο δάκρυ»…

Τεράστιο σοκ για την τοπική οικονομία! Καλά τα γράφαμε εμείς πριν από μερικές εβδομάδες, για τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και την παραγωγή, λόγω του ιού – τώρα, με την ακύρωση της έκθεσης (ούτε καν αναβολή – ‘θα τα πούμε το 2021’, λέει η επίσημη ανακοίνωση) μπήκε και το «κερασάκι στην τούρτα»… Ας έχουμε την υγειά μας, τουλάχιστον!

Παρασκευή, 07 Φεβρουαρίου 2020 10:08

Από το 5 ως το 6, ένα G δρόμος

Κανείς δεν αμφιβάλλει, βεβαίως, ότι μπαίνουμε πλέον πλησίστιοι στην εποχή του 5G που η εμπορική αξιοποίησή του οσονούπω ξεκινάει (τι ξεκινάει; ήδη ξεκίνησε σε κάποιες χώρες, αν και όχι ακόμα σε ευρεία κλίμακα), με τα πιλοτικά να έχουν αποδείξει «του λόγου το ασφαλές»: τα επόμενα χρόνια οι ανατροπές θα είναι πολλές και τεράστιες, οι ευκαιρίες αμέτρητες και οι προκλήσεις άλλες τόσες, όπως συμβαίνει πάντα με κάθε τι καινούριο, που πρέπει να περάσει τις «παιδικές ασθένειές» του, πριν ενηλικιωθεί… Όμως, στην περίπτωση του 5G αυτή η ενηλικίωση είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα έρθει λίγο βεβιασμένα, καθώς ήδη «σπρώχνει» ο επόμενος, το 6G, αλλά γι’ αυτό περισσότερα στη συνέχεια…

Μέγα και «καυτό» θέμα, λοιπόν, με ανυπολόγιστο ακόμα οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο, εξ  ου και η πολιτική «διαχείριση» του θέματος που βλέπουμε σήμερα – κάτι που δεν είχε γίνει (σε τέτοιο βαθμό, τουλάχιστον) στις προηγούμενες γενιές της κινητής τηλεφωνίας. Προφανώς γιατί, καλά και άγια ήταν όσα μας προσέφεραν, αλλά δεν είχαν τον ανατρεπτικό χαρακτήρα αυτών που θα μας φέρει το 5G, το οποίο μπαίνει στη ζωή μας για να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού…

Κι αν οι προηγούμενες γενιές άνοιγαν «παράθυρα» σε νέες δυνατότητες, τούτο θα ανοίξει πόρτες διάπλατα, γκρεμίζοντας τείχη και στεγανά. Οι εκπληκτικές ταχύτητες που θα έχουμε στη διάθεσή μας, θα δώσουν λύσεις και εφαρμογές σε κάθε τομέα – Θα το κάψουμε, κυρ-Στέφανε! sky is the limit, στην πράξη…

Γι’ αυτό, άλλωστε, αν όχι στα καθ’ ημάς, αλλά σε μεγάλο βαθμό διεθνώς, έχουν να δουν πολλά τα μάτια μας στον χώρο των παρόχων. Ο κύκλος ανοίγει και ξαφνικά μπαίνουν να «χορέψουν» -όπως λένε οι ειδήμονες και προβλέπουν οι αναλυτές- φορείς που δεν θα τους έλεγες παραδοσιακούς. Μάλιστα, βλέπουν στη γυάλινη σφαίρα τους πως ως το 2025, θα έχουν μπει στο χορό τόσοι πολλοί, ώστε οι παραδοσιακοί πάροχοι να νιώθουν «καυτή την ανάσα τους στο σβέρκο τους», που λέγαν κάποιοι πρόγονοι.

Από πού θα προέρχονται αυτοί οι «εναλλακτικοί»; Από πολλές πλευρές, μας λένε: θα είναι «νέα πρόσωπα» (πχ. η Rakuten και η Reliance Jio), MVNO που θα κάνουν τα δικά τους «κουμάντα», ιδιώτες για εξυπηρέτηση των δικών του (και όχι μόνο;) αναγκών, τηλεπικοινωνιακοί χονδρέμποροι, ομάδες επιχειρήσεων που στήνουν το δικό τους δίκτυο, αλλά και δημοτικές επιχειρήσεις, οι οποίες θα προσπαθήσουν να καλύψουν (με το αζημίωτο ή μη) τις τοπικές τηλεπικοινωνιακές ανάγκες στην περιοχή ευθύνης τους.

Όλοι αυτοί, που θα μπουν σε διαφορετικές φάσεις του «χορού», αναμένεται να φέρουν τα πάνω – κάτω στην αγορά, καθώς θα προκαλέσουν την ανάλογη αναστάτωση τόσο σε εμπορικό επίπεδο, όσο και σε τεχνολογικό, καθώς οι μεν vendors θα πρέπει να διαμορφώσουν νέες πολιτικές πωλήσεων, οι δε μηχανικοί τηλεπικοινωνιών θα πρέπει να βρουν τρόπους ικανής και κυρίως αποτελεσματικής «συμβίωσης» του 5G με τις υπάρχουσες τεχνολογίες, τόσο σε εξωτερικούς, όσο κυρίως σε εσωτερικούς χώρους, σε συνδυασμό με το πανταχού παρόν Wi-Fi, για την καλύτερη δυνατή κάλυψη των αναγκών των (απαιτητικών πλέον – και καλά κάνουν) χρηστών.

Έχουμε να δούμε πολλά, αυτό είναι βέβαιο, κι ακόμα περισσότερα λόγω της πίεσης εκ μέρους όσων προωθούν πλέον -για πολιτικούς και οικονομικούς λόγους- την επόμενη γενιά κινητής τηλεφωνίας, το 6G. Εκτός από τους πανταχού παρόντες Κινέζους, τους Αμερικανούς (που αγωνίζονται να «πάρουν κεφάλι») και τους πάντα μπροστά στις νέες τεχνολογίες Νοτιοκορεάτες, αυτοί που προσπαθούν επίσης να «πλασαριστούν» πάσει θυσία στις κορυφαίες θέσεις, είναι οι Ιάπωνες που, τα τελευταία χρόνια είχαν χάσει μεταξύ 4G και 5G κάποιο έδαφος – τώρα προσπαθούν να το ξανακερδίσουν!

Ήδη, τούτες τις μέρες, η ιαπωνική κυβέρνηση δια του υπουργείου Εσωτερικών Υποθέσεων & Επικοινωνίας (πώς τα συνδυάζουν αυτά τα δυο, άραγε;) αναμένεται να παρουσιάσει τη στρατηγική της στο 6G, το οποίο θέλει να είναι πλήρως λειτουργικό από το 2030… Προφανώς, και οι Κινέζοι δεν κάθονται με σταυρωμένα χέρια: τον περασμένο Νοέμβριο ίδρυσαν όχι μια, αλλά δυο κυβερνητικές υπηρεσίες, για την ανάπτυξη του 6G, οι οποίες θα συντονίσουν ενέργειες και δράσεις, θα διαμορφώσουν πολιτικές και θα λύσουν πρακτικά προβλήματα, πριν  καν αυτά παρουσιαστούν…

«Είναι πολλά τα λεφτά, Άρη», για να θυμηθούμε τη θρυλική κινηματογραφική ατάκα – γεροί να είμαστε, να τη ζήσουμε και τη νέα εποχή!    

 

Παρασκευή, 31 Ιανουαρίου 2020 10:13

"Κορώνα" στην κεφαλή μας κι άλλες συνέπειες

Στο χώρο της τεχνολογίας ασχολούμαστε συχνά με ιούς, αλλά στα καθ’ ημάς έχουν να κάνουν με κακόβουλα προγράμματα λογισμικού, που δυσκολεύουν μεν την καθημερινότητά μας με τη δράση τους και τις συνέπειές της, έχουν σημαντικό κόστος σε χρόνο και χρήμα, αλλά τουλάχιστον δεν είναι  θανατηφόροι, όπως κάποιοι άλλοι! Με τον εκ Κίνας ορμώμενο κορωνοϊό, προφανώς, η σύγκριση, που με τα κατορθώματά του τις τελευταίες ημέρες απασχολεί όλον τον πλανήτη. Θα μου πείτε, τι σχέση έχει αυτό τώρα με την τεχνολογία, με την οποία εμείς (συνήθως) ασχολούμαστε;

Αμ, έχει – πώς δεν έχει… Γιατί, με δεδομένο ότι μας έρχεται από την Κίνα, όπου γίνονται -όπως λένε οι ειδήσεις- σημεία και τέρατα, ως προς τις προφυλάξεις από την επιδημία, μια από τις πολλές συνέπειες είναι (κρατηθείτε…) η καθυστέρηση της ανάπτυξης του 5G! Αυτό, τουλάχιστον, είναι το συμπέρασμα μιας ολόφρεσκης μελέτης της γνωστής και μη εξαιρεταίας Strategy Analytics, η οποία θεωρεί πως όλα τα business plan για τη νέα γενιά κινητής τηλεφωνίας θα υποφέρουν (λόγω του ιού) σ’ όλη τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2020. Ο λόγος είναι, φυσικά, ότι οι περισσότερες συσκευές 5G, αλλά και τα κύρια στοιχεία της σχετικής μ’ αυτή την τεχνολογία υποδομής, κατασκευάζονται στην Κίνα, με την οποία, όμως, έχουν ήδη κοπεί τα πολλά εμπορικά πάρε-δώσε, για τον φόβο εξάπλωσης του ιού!  

Ο ίδιος ο αρχηγός της Apple, Τιμ Κουκ, προειδοποίησε -στην πρόσφατη παρουσίαση των οικονομικών αποτελεσμάτων της εταιρίας- πως θα υπάρξουν προβλήματα, τόσο στις γραμμές παραγωγής, όσο και στη λιανική, λόγω των συνεπειών του ιού, συμπληρώνοντας πως έχουν ληφθεί μέτρα για το προσωπικό, σε κάποια καταστήματα θα γίνεται συχνότερα deep cleaning (!), ενώ αναζητούνται και εναλλακτικές λύσεις για την ομαλή τροφοδοσία της εφοδιαστικής αλυσίδας… Μάλιστα, πρόσθεσε πως η εταιρία του θα διαθέσει και κάποιο χρηματικό ποσό (που δεν αποκάλυψε) στις ερευνητικές ομάδες οι οποίες εργάζονται για την απομόνωση του κορωναϊού και την παρασκευή των ανάλογων εμβολίων.

Και είναι απολύτως λογικό να το κάνει αυτό, αφού η Apple εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα, για την κατασκευή των προϊόντων της. Αν και δεν είναι γνωστά τα ακριβή αριθμητικά στοιχεία, εικάζεται πως κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες (αν όχι εκατομμύρια) άτομα εργάζονται για λογαριασμό των συνεργατών της σ’ αυτή τη χώρα, όπου οι δυο βασικοί, η Hon Hai Precision Industry Co. που ανήκει στην Foxconn and η Pegatron Corp. έχουν την ουσιαστική ευθύνη για την παραγωγή των iPhone και Apple Watch, για όλο τον κόσμο.

Κι επειδή το domino effect δεν είναι κάτι σπάνιο στο χώρο της τεχνολογίας, κι άλλα μεγάλα ονόματα εξήγγειλαν τη λήψη μέτρων: η Google, για παράδειγμα, διέκοψε τη λειτουργία όλων των γραφείων της στην Κίνα, τον Χονγκ Κονγκ και την Ταϊβάν (αλλά και τα ταξίδια στελεχών της σ’ αυτές τις χώρες), με τις Amazon και Microsoft, να ακολουθούν, όπως όλα δείχνουν. Απαγορευτικό για ταξίδια στις ίδιες χώρες εξέδωσε, επίσης, το Facebook, ενώ η Starbucks (ζωτικός «καφεδότης» της τεχνολογίας) έκλεισε μέχρι νεωτέρας και τα 2000 καταστήματα που διατηρεί στην Κίνα… Άλλες, πάλι, πολυεθνικές δεν έβγαλαν επίσημες ανακοινώσεις, αλλά ζήτησαν από το προσωπικό τους σ’ αυτές τις χώρες, που λείπει με άδεια, λόγω της κινέζικης Πρωτοχρονιάς, να την παρατείνει – ο φόβος φυλάει τα έρμα, δηλαδή, και κανένας δεν είναι άτρωτος, όπως αποδεικνύεται, ανεξαρτήτως μεγέθους!

Αυτό το ένιωσε κι άλλο ένα μεγάλο όνομα, η σουηδική ΙΚΕΑ, η μεγαλύτερη εταιρία λιανικής πώλησης επίπλων στον κόσμο, η οποία αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία των μισών από τα 30 καταστήματα που διατηρεί στην Κίνα, απαντώντας μ’ αυτό τον τρόπο «στην έκκληση της κινεζικής κυβέρνησης για αποτελεσματικότερο έλεγχο της εξάπλωσης της επιδημίας». Οι εργαζόμενοι θα παραμείνουν στα σπίτια τους, αλλά -σύμφωνα με την ανακοίνωση- θα πληρωθούν κανονικά. Πρώτο έκλεισε, φυσικά, το κατάστημα στο Ουχάν (έβδομη μεγαλύτερη πόλη στην Κίνα, θεωρούμενη ως κέντρο της αυτοκινητοβιομηχανίας στη χώρα, με πολλές ξένες εταιρίες να έχουν εκεί εγκαταστάσεις) όπου εμφανίστηκε για πρώτη φορά ο δολοφονικός ιός, τον περασμένο μήνα.  

Βλέποντας όλα αυτά, λοιπόν, είναι να μην θεωρείς τους «δικούς μας» ιούς μ’ όλα τα προβλήματα που δημιουργούν, «παιδική χαρά»;

Πέμπτη, 23 Ιανουαρίου 2020 14:08

Η σειρά της Τεχνητής Νοημοσύνης, τώρα…

Η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο χώρο της προστασίας του προσωπικού απορρήτου, που εκδηλώθηκε με την έγκριση και υιοθέτηση του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων, περισσότερο γνωστού ως GDPR, θα πρέπει να της πιστωθεί ως μια ιδιαίτερα θετική κίνηση που, παρά τις κάποιες ατέλειες οι οποίες ακόμα παρατηρούνται στην εφαρμογή, όχι μόνο αναγνωρίστηκε ως τέτοια απ’ όλες τις χώρες-μέλη, αλλά παράλληλα απετέλεσε παράδειγμα προς μίμηση και για άλλες χώρες, εκτός ΕΕ.

Σταδιακά, η εφαρμογή του επεκτείνεται στις άλλες ηπείρους, ξεκινώντας από εκείνες τις επιχειρήσεις που έχουν συναλλαγές με την ΕΕ (αυτές είναι εκ των πραγμάτων υποχρεωμένες να τον τηρήσουν, σ’ ό,τι αφορά στα δεδομένων των πελατών τους) και η χρήση του συνεχίζει να διευρύνεται, χωρίς να λείπουν και οι εκκλήσεις (στις Ηνωμ. Πολιτείες, για παράδειγμα) οργανώσεων και επωνύμων για την καθιέρωση και αλλού αν όχι του ίδιου, τουλάχιστον ενός συμβατού με αυτόν κανονισμού. Αυτή η επιτυχία -πέρα από την ικανοποίηση για την αναγνώριση- όπως όλα δείχνουν, έδωσε το αναγκαίο θάρρος στην Επιτροπή να καταπιαστεί με ένα άλλο εξίσου σοβαρό και σημαντικό θέμα, τις εφαρμογές στο χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ).

Δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών δείχνουν έντονη κινητικότητα, με ενδείξεις για παρουσίαση στα μέσα Φεβρουαρίου μιας νέας στρατηγικής της ΕΕ εν είδει «white paper» για συγκεκριμένους τομείς της ΑΙ, οι οποίοι στερούνται κάποιου νομικού πλαισίου το οποίο θα διέπει όχι μόνο τις σημερινές, αλλά και τις αυριανές -ραγδαίες, όπως αναμένεται- εξελίξεις. Βέβαια, υπάρχει αντίλογος από πλευράς Ουάσιγκτον και όχι μόνο, με τις αντιρρήσεις εντοπίζονται στις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει ένα τέτοιο πλαίσιο στην ανάπτυξη της καινοτομίας με αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης, όμως μια τέτοια ανάπτυξη άραγε τη θέλουμε;

Κι επειδή τίποτα σοβαρό δεν πρόκειται να γίνει, αν δεν υπάρχει η ανάλογη πολιτική βούληση, η νέα πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει ήδη δεσμευτεί στις προγραμματικές της δηλώσεις (την 1η Δεκεμβρίου του ’19) ότι μέσα στις πρώτες 100 ημέρες θα παρουσιάσει το ζητούμενο πλαίσιο, με «υπεύθυνη ύλης» την (ιδιαίτερα δυναμική) επίτροπο επί των Ψηφιακών, Μαργκρέτε Βεστάγκερ. Βασικό θέμα, που προκαλεί αναταράξεις παγκοσμίως και ιδιαίτερα προς Κίνα μεριά λόγω πρόωρης εφαρμογής, είναι η δια νόμου απαγόρευση για κάποια χρόνια (πέντε, λένε) της καταγραφής και αναγνώρισης προσώπων σε δημόσιους χώρους, μέχρις ότου σταθμιστούν οι κίνδυνοι από αυτή τη δράση και οι χώρες-μέλη ορίσουν τις αρχές που θα επιβλέπουν την τήρηση του όποιου πλαισίου.

Κι εκεί που αρχίζεις να σκέφτεσαι από πού θα έρθει η μεγαλύτερη αντίδραση, να που ένας (θεωρούμενος, τουλάχιστον) «σκληρός» εκπρόσωπός της, ο ηγέτης της Google και της «μαμάς» Alphabet, Σουντάρ Πιτσάι, όχι μόνο ζήτησε πριν από λίγες ημέρες με άρθρο του στους ‘Financial Times’ να υπάρχει ρύθμιση σε θέματα ΑΙ, αλλά καθ’ οδόν προς το Νταβός (για να μιλήσει στο συνέδριο που γίνεται αυτές τις ημέρες στο διάσημο πλέον, ομώνυμο ελβετικό χωριό) σταμάτησε για λίγο στις Βρυξέλλες, να τα πει με την κ. Βεστάγκερ.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως έγραψε κι εκείνος, θα αλλάξει με τις δυνατότητές της τη ζωή μας σ’ ό,τι αφορά τομείς, όπως η ιατρική, οι μεταφορές, η μετεωρολογία κλπ. Από την άλλη, οι ισορροπίες είναι όντως πολύ λεπτές ανάμεσα στην επιβολή ενός «σωστού» ρυθμιστικού πλαισίου και στον περιορισμό της καινοτομικής ανάπτυξης – η Google το γνώρισε αυτό από «πρώτο χέρι», καθώς η «επιτροπή ηθικής» που έστησε πέρυσι για να τη συμβουλεύεται σε τέτοιου είδους θέματα, αυτοδιαλύθηκε έπειτα από μόλις δυο εβδομάδες λόγω αντιρρήσεων για τους «σοφούς» που την αποτελούσαν και έκτοτε δεν ξαναφτιάχτηκε καινούρια… Ο Πιτσάι ζητάει στο άρθρο του o νέος κανονισμός να βασιστεί σε ασφάλεια, δικαιοσύνη και ευθύνη, μνημονεύοντας (άλλος ένας…) την επιτυχία του GDPR και επιμένοντας εύλογα ότι μονάχα η διεθνής συνεννόηση και αποδοχή μπορεί να εγγυηθεί την επιτυχία αυτής της προσπάθειας.

Για να δούμε, λοιπόν, τι μας ετοιμάζουν οι Βρυξέλλες σ’ αυτό το καίριο θέμα… Σε περίπου ένα μήνα, αν οι υποσχέσεις τηρηθούν, θα ξέρουμε!

Παρασκευή, 17 Ιανουαρίου 2020 14:21

Πρόγευση από τον κόσμο του μέλλοντος

Ο κόσμος της τεχνολογίας είναι -επιεικώς- αχανής! Μπορεί να νομίζεις ότι τα έχεις δει (ή, τουλάχιστον, τα έχεις διαβάσει) όλα, αλλά η πραγματικότητα (ειδικά τα τελευταία χρόνια) έρχεται κάθε τόσο να σε διαψεύσει, καθώς εξακολουθούν να ανακοινώνονται και τις περισσότερες φορές να υλοποιούνται τα πιο απίστευτα σχέδια και δράσεις, με στόχο να πάνε τις δυνατότητές μας ολοένα μακρύτερα…

Για παράδειγμα, μιλάμε συχνά για βιομηχανικές εγκαταστάσεις ή και πανεπιστημιακά / ερευνητικά ιδρύματα που είναι «ολόκληρες πόλεις», έχουν χιλιάδες «κατοίκους» και παράγουν σημαντικής αξίας προϊόντα ή γνώσεις. Παρόλα αυτά, ο οικοδεσπότης τούτης της στήλης πρώτη φορά ακούει ότι μια ολόκληρη πόλη πρόκειται να κτιστεί και να κατοικηθεί με μοναδικό σκοπό να παίξει το ρόλο μιας «ζωντανής» αμμοδόχου (του γνωστού sandbox, που συχνά χρησιμοποιείται στις ψηφιακές προσομοιώσεις ως μοντέλο, αντί ακριβώς μιας πραγματικής κατάστασης, όποια κι αν είναι αυτή), δίνοντας την ευκαιρία σε ερευνητές και κάθε λογής επιστήμονες να κάνουν εκεί τις μετρήσεις και τα πειράματά τους, σε πραγματικές συνθήκες.

Κι όμως, αυτό ακριβώς ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες, στο πλαίσιο του CES στο Λας Βέγκας, η κραταιά ιαπωνική αυτοκινητοβιομηχανία Toyota, παρουσιάζοντας το όραμά της για την εκ του μηδενός δημιουργία μιας «εξ ορισμού» και εκ κατασκευής πρότυπης «έξυπνης» πόλης, στους πρόποδες του ιστορικού όρους Φούτζι.

Ο θεμέλιος λίθος θα τεθεί σε ένα χρόνο από σήμερα, η σχεδίαση της πόλης θα βασίζεται στο (αρχαιοελληνικής έμπνευσης) Ιπποδάμειο σύστημα, θα καταλαμβάνει έκταση 700 στρεμμάτων και στόχος είναι να κατοικηθεί αρχικά από περίπου 2000 άτομα – στην πλειοψηφία τους εργαζόμενοι της εταιρίας με τις οικογένειές τους, αλλά και συνταξιούχοι, εργαζόμενοι στις τοπικές επιχειρήσεις και καταστήματα, επισκέπτες ερευνητές, συνεργάτες κλπ. Και το όνομα αυτής; Woven City (κι όχι Corolla City, όπως διάβασα σε κάποιο περιπαικτικό σχόλιο)…

Με δεδομένο ότι τα πάντα ξεκινούν από «λευκό χαρτί», αυτό το project θα δώσει την ευκαιρία στους ερευνητές της Toyota να σχεδιάσουν την πόλη του μέλλοντος και να εφαρμόσουν κάθε ιδέα και λύση στην υπηρεσία της αειφόρου ανάπτυξης: οι κατοικίες θα κατασκευαστούν από ειδική ξυλεία, τα πάντα θα είναι καλωδιωμένα, η χρησιμοποιούμενη ενέργεια θα είναι αποκλειστικά «πράσινη», οι κάθε λογής αισθητήρες θα αφθονούν εντός και εκτός των κτηρίων, και στους δρόμους της θα κυκλοφορούν μονάχα ηλεκτροκίνητα οχήματα. Επίσης, με τη βοήθεια εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και των δεδομένων που θα στέλνουν τόσοι και τόσοι αισθητήρες (προφανώς, κάποιους θα φέρουν επάνω τους και οι ίδιοι, με τη μορφή φορετών συσκευών), η υγεία των κατοίκων του Woven City θα ελέγχεται διαρκώς και η φροντίδα τους, εκ μέρους των αρχών της πόλης, θα είναι στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο (όπως διαβάσαμε), από πλευράς «ησυχίας, τάξης και ασφάλειας» (όπως έλεγε κι εκείνο το παλιό, πλην αληθινό τραγουδάκι…)

Όλα αυτά ακούγονται ωραία, η πόλη μπορεί να δώσει χρήσιμα στοιχεία και πολύτιμα για τους ερευνητές δεδομένα, οι προθέσεις της εταιρίας μπορεί όντως να είναι οι καλύτερες, όμως, εμένα δεν παύει να μου θυμίζει «χρυσό κλουβί», με ανθρώπους – πειραματόζωα, έναν κόσμο ηθικό αγγελικά πλασμένο που πολύ λίγη συνάφεια έχει με την πραγματικότητα. Όπου όλοι είμαστε θύματα της ατέλειωτης γραφειοκρατίας (ειδικά στη χώρα μας), των προβλημάτων της καθημερινότητας, των κακών υποδομών, της αυξανόμενης ηχορρύπανσης και των αμέτρητων εμποδίων, τα οποία αντιμετωπίζουμε σήμερα στις πόλεις μας. Ένα μέλλον, με τέτοιες υψηλές προδιαγραφές, όσο και να βοηθήσει η τεχνολογία, απέχει σίγουρα πολλά χρόνια, λόγω έλλειψης της κατάλληλης κουλτούρας, και η προσγείωση στο σήμερα παραμένει ανώμαλη.

Ίσως αυτό να το καταλαβαίνει και η ίδια η Toyota που, σε μια παράλληλη δράση, ανακοίνωσε σημαντική επένδυση ύψους περίπου 400 εκατ. $ στην αμερικανική Joby Aviation, εταιρία η οποία κατασκευάζει ηλεκτροκίνητα αεροταξί τα οποία υπόσχονται να λειτουργήσουν ως «από μηχανής Θεός», απαλλάσσοντάς μας από τη βάσανο των μπλοκαρισμένων δρόμων… Η Joby, που εδρεύει στη Σάντα Κρουζ της Καλιφόρνια, έχει «σηκώσει» ως σήμερα 720 εκατ. $ για το αεροταξί της, που μοιάζει με τεράστιο εξαπτέρυγο drone, ναυλώνεται μέσω της διάσημης εφαρμογής Uber και μπορεί να μεταφέρει πιλότο και τέσσερις επιβάτες με αυτονομία περίπου 220 χλμ.

Έχουμε να δούμε πολλά ακόμα…

Ο οικοδεσπότης αυτής της στήλης έχει ένα (αγαθό, μην παρεξηγηθούμε κιόλας…) βίτσιο: διαβάζει! Όντας από χαρακτήρα φιλοπερίεργος -κάτι που του βγήκε σε καλό, όταν έγινε δημοσιογράφος- διαβάζει ασύστολα πολύ και τα πάντα. Φιλτράρει, καταγράφει, μαζεύει «υλικά» στο αρχείο του και, όσα κρίνει αξιόλογα, τα μοιράζεται μαζί σας κάθε εβδομάδα, για να τα μάθετε (ή να τα προσέξετε καλύτερα) κι εσείς, συνοδεύοντάς τα με δικά του σχόλια, βεβαίως-βεβαίως…

Και, μέρες που είναι («καλή χρονιά» να πούμε σε όλους και όλες, καθώς είναι η πρώτη φορά που επικοινωνούμε φέτος), τι άλλο θα αλιεύαμε από τη διεθνή επικαιρότητα, από προβλέψεις και προφητείες για τα μελλούμενα! Που, ανάλογα με το πώς βλέπεις το ποτήρι, μπορεί να έχουν είτε θετικό πρόσημο, είτε αρνητικό. Να το ξεκαθαρίσουμε από την αρχή, εμείς είμαστε της θετικής κατεύθυνσης – όλα τα βλέπουμε καλοπροαίρετα, αλλά δεν εθελοτυφλούμε, θέλουμε τα καλά που μπορεί να φέρει μια υπηρεσία ή ένα προϊόν, αλλά δεν κάνουμε τα ‘στραβά μάτια’ μπροστά στο foul (πολύ περισσότερο στο penalty…) ή τους κινδύνους που τυχόν τα συνοδεύουν. Δείτε μας κάτι σαν VAR, ας πούμε – προσπαθούμε να βλέπουμε και να καταγράφουμε την αλήθεια, αλλά αφήνουμε τις ερμηνείες για τους διαιτητές… Πότε-πότε, πάντως, ρίχνουμε και καμιά προειδοποιητική βολή, αν υπάρξει καλή αφορμή!

Μερικές τέτοιες βρήκαμε σ’ ένα πρόσφατο άρθρο (από τα πολλά που διάβασε ο οικοδεσπότης σας τώρα τις γιορτές, που είχε και περισσότερο χρόνο στη διάθεσή του – το συγκεκριμένο προέρχεται από το Vanity Fair και τον Nick Bilton) ο οποίος ξεκινάει θυμίζοντας πως πριν από 10 χρόνια το iPhone ήταν μόλις δυο χρονών, το FB ελάχιστα μεγαλύτερο, δεν υπήρχαν iPad, ούτε Alexa και Siri, ούτε AirBnB, αλλά ούτε και Uber…

Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες, κανείς δεν το αμφισβητεί αυτό: καταστάσεις που σήμερα θεωρούμε «καθεστώς», παρότι νεότατες, ίσως σε λίγα χρόνια να φαντάζουν κι αυτές ξεπερασμένες, καθώς μας έρχονται τα ακόμα πιο προηγμένα smartphones, οι μύριες εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης (κοινώς, ΑΙ) και τα αυτόνομα αυτοκίνητα (τι έρχονται; ήρθαν κιόλας σε κάποια μέρη του πλανήτη – κάτι ξέρει η Tesla περί αυτού), που είναι βεβαίως παράλληλα κι ένας ύμνος στην ηλεκτροκίνηση…

Κι αν αυτό είναι ένα από τα καλά (αρκεί να μάθουμε στους υπολογιστές των αυτόνομων να λαμβάνουν υπόψιν το γεγονός ότι απέναντι βρίσκονται άνθρωποι-οδηγοί, με ό,τι κουσούρια κουβαλάει ο καθένας, εκπαίδευση η οποία έχει ήδη αρχίσει μέσω Machine Learning) της προόδου της τεχνολογίας, ο ρομποτικός πόλεμος που μας έρχεται με βήμα ταχύ, μάλλον στα κακά θα πρέπει να συμπεριληφθεί… Δίπλα στα φονικά «μαχητικά drones» που έχουν ήδη αναλάβει υπηρεσία (χαρακτηριστική η πρόσφατη «εξουδετέρωση» του Ιρανού στρατηγού, Κασέμ Σουλεϊμανί, στα Βαγδάτη), τα προγραμματιζόμενα ρομπότ-μαχητές της Boston Dynamics συνεχίζουν να εντυπωσιάζουν με τις δυνατότητές τους, δίνοντας μια πρόγευση του επωαζόμενου «πολέμου των πληκτρολογίων». Την ίδια ώρα, η Κίνα μετατρέπεται με τη βοήθεια της τεχνολογίας αναγνώρισης προσώπου και λογισμικού ιδίας παραγωγής, σε «οργουελικό» κράτος για τους πολίτες της και όχι μόνο…

Βέβαια, στη συγκεκριμένη χώρα, τα θέματα προστασίας της ιδιωτικότητας μάλλον δεν παίζουν σημαντικό ρόλο, αλλά τουλάχιστον σε πλήθος άλλες χώρες ευτυχώς παίζουν, χάρη στην επιβολή των κατάλληλων ρυθμιστικών πλαισίων (βλέπε GDPR), κάτι που σίγουρα πρέπει να καταγραφεί στις θετικές εξελίξεις, όπως και οι προσπάθειες ελέγχου των όποιων, εκτός λογικής και ηθικού πλαισίου, «παρεκκλίσεων» στη χρήση του ΑΙ

Φυσικά, δεν αγνοούμε τα τεράστια οφέλη της ανθρωπότητας από την πρόοδο της τεχνολογίας σε τομείς όπως η υγεία και η ευζωία, η βιολογία, οι μεταφορές, η προστασία του περιβάλλοντος (η διατήρηση της αειφορίας, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σήμερα, αναμένεται να παίξει σημαντικότατο ρόλο τα επόμενα χρόνια στην καθημερινότητά μας), η τρισδιάστατη εκτύπωση ακόμα και ανθρώπινων οργάνων και τόσοι άλλοι.

Από την άλλη, όλο αυτό το «τσουνάμι» της τεχνολογίας προφανώς και δεν θα είναι «αναίμακτο». Τουλάχιστον στο μεταβατικό στάδιο (μη φανταστείτε ότι μιλάμε για δεκαετίες – όλα γίνονται πλέον σε Fast Forward mode, εξ ου και το πρόβλημα…) θα χαθούν εκατομμύρια θέσεις εργασίας (με ό,τι σημαίνει αυτό από κοινωνικής και οικονομικής πλευράς), μέχρι να «κάτσει η σκόνη» και να βγει η νέα γενιά επαγγελματιών, που θα καλύψει τις ανάγκες στους νέους τομείς… Οι ανατροπές, στη δεκαετία που μόλις ξεκίνησε, αναμένεται να είναι πολλές και γρήγορες.

Τρέχουμε, λοιπόν, τώρα! Αλλά, προσοχή μη μας πέσει το ποτήρι, που εξακολουθούμε να ισορροπούμε στο δίσκο της ζωής μας και να το βλέπουμε μισογεμάτο…

Σε λίγες μέρες αλλάζει ο χρόνος και μπαίνουμε στο 2020, το ξέρετε; Ε, και λοιπόν; για νέο το λες τώρα αυτό; σχεδόν σας ακούω να με οικτίρετε. Όλοι ξέρουμε πως αλλάζει ο χρόνος κι ότι ξεκινά μια καινούρια δεκαετία. Εγώ, όμως, το λέω για να σας θυμίσω το έθιμο, τέτοια εποχή, να κοιτάμε τους «καζαμίες», μήπως δούμε κάτι που να μας αρέσει από τα μελλούμενα, ώστε να ευχηθούμε να συμβεί – πού ξέρεις καμιά φορά; Στην Τεχνολογία «καζαμίες», με την πραγματική έννοια του όρου, δεν έχουμε. Από προβλέψεις, όμως, έχουμε άφθονες – να φάνε κι οι κότες, κατά τη λαϊκή ρήση.

Μια από αυτές που μου έκανε εντύπωση, ίσως λόγω του μεγάλου αριθμού προβλέψεων (οι περισσότεροι μαθητευόμενοι μάγοι σταματούν στο πέντε, άντε στο δέκα, ενώ ο συγκεκριμένος φτάνει ως το 20) προέρχεται από τον Βορρά της Ευρώπης, τη νορβηγική Telenor Research, και αιφνιδιάζει με την πρωτοτυπία και την αισιοδοξία της. Όχι επειδή αυτά που λέει δεν στέκουν ή δεν θα γίνουν, αλλά επειδή ο γράφων θεωρεί ότι για τα περισσότερα δεν θα αρκέσει τούτη η χρονιά – θα χρειαστούν περισσότερες αν όχι όλη η δεκαετία, τα ‘20s του 21ου αιώνα…

Άντε να τα δούμε ένα-ένα, λοιπόν, γιατί είναι και πολλά κι ίσως να μη μας χωρέσουν. Πρώτο και καλύτερο το Internet (όχι των Αντικειμένων, αλλά…) των Σωμάτων – οι αισθητήρες με τους οποίους μετράμε τα ζωτικά μας δεδομένα, θα γίνουν πολύ περισσότεροι και δεν θα περιορίζονται πλέον μονάχα στα smart watches, που φοράμε σήμερα – μιλάμε πλέον για «συνδεδεμένους ανθρώπους»…

Οι «Γάμοι τεχνολογιών» είναι η δεύτερη πρόβλεψη που, με απλά λόγια, σημαίνει ότι καθώς οι διάφορες τεχνολογίες ωριμάζουν, έφτασε πλέον η ώρα να δούμε και συνδυασμούς μεταξύ δυο ή και περισσότερων. Στην ίδια λογική, των ωριμότερων δράσεων, θα δούμε και Αποκεντρωμένα Δίκτυα επικοινωνίας, δηλαδή χωρίς κεντρική δομή – πρόσφατο παράδειγμα, η αποκεντρωμένη δικτύωση των διαδηλωτών στο Χονγκ Κονγκ.

Η «καθαρότητα των δεδομένων» είναι σίγουρα πολύ μεγάλο θέμα και έχει επισημανθεί πολλάκις από τους επαΐοντες, καθώς τα μη-ποιοτικά δεδομένα μπορεί στην πράξη να πράγουν fake news... Το υψηλό «κόστος της εμπιστοσύνης» είναι ένα άλλο μεγάλο θέμα – έτσι κι αλλιώς, η εδραίωση της εμπιστοσύνης μεταξύ επιχειρήσεων και χρηστών ποτέ δεν ήταν κάτι απλό: η αμφιβολία είναι πανταχού παρούσα, πολύ περισσότερο για «δωρεάν» υπηρεσίες.

Το 2020 θα ζήσουμε, κατά τας γραφάς, την απογείωση του e-SIM, λόγω της κατάργησης της λιλιπούτειας πλέον κάρτας SIM και της αντικατάστασής της από αντίστοιχο λογισμικό, τόσο στα καταναλωτικά αγαθά, όσο και στα συστήματα ΙοΤ. Απογείωση αναμένεται και στους σταθμούς ηλεκτροφόρτισης, με δεδομένο ότι δεν υπάρχει πλέον κατασκευαστής που να μην περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα στην γκάμα του…

Η τεχνολογία του ύπνου διεκδικεί κι αυτή μερίδιο στην πρωτοπορία, καθώς τα smart watches αντιλαμβάνονται πόσο καλά κοιμόμαστε και προτείνουν λύσεις βελτίωσης. Ο πόλεμος του streaming είναι, επίσης, λογικό και αναμενόμενο να ξεκινήσει κάποια στιγμή, καθώς οι διάφορες πλατφόρμες που διεκδικούν την προσοχή (και τα λεφτά) μας, κατεβαίνουν με  ολοένα καλύτερο περιεχόμενο.

Το ίδιο θα συμβεί και στο χώρο του gaming: η Apple με το Arcade της και η Google με το Stadia έχουν ήδη ξεκινήσει τις αψιμαχίες, αξιοποιώντας κάθε μια διαφορετικούς τρόπους πρόσβασης στους παίκτες, ενώ «παιχνίδι κάνουν» πάντα τα X-box και Playstation… Σ’ έναν άλλο χώρο, η έλλειψη ταλέντων στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης όλα δείχνουν πως θα «γεννήσει» την τάση DIY , δηλαδή τη δημιουργία εφαρμογών Αι σχεδόν αυτοματοποιημένα, από έτοιμα Modules.

Η επόμενη, πάντως, τάση είναι αρκετά αμφιλεγόμενη, χωρίς να υπάρχουν εύκολοι τρόποι να την αποτρέψεις: η πρόοδος της τεχνολογίας θα μας φέρει Deepfakes for the masses, δηλαδή «φτιαχτές εικόνες», με διάφορους τρόπους. Οι αντιδράσεις θα είναι πολλές – ανάμεσά τους και οι προσπάθειες περιορισμού των Big Tech που, αργά ή γρήγορα, πρέπει να δείξουν έμπρακτα ότι τηρούν τους κανόνες. Η τάση για μεγαλύτερο έλεγχο θα «πάρει μπάλα» και πολλές από τις δράσεις στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, με στόχο να επικρατήσει το λεγόμενο ethical AI, ενώ μεγάλη διάδοση θα γνωρίσουν τα Ψηφιακά Δίδυμα, όπου οι τεχνικές προσομοίωσης φτάνουν σε άλλο (χρησιμότατο) επίπεδο.

Τα συστήματα προστασίας απέναντι στις απάτες μέσω κινητών τηλεφώνων θα βρουν απροσδόκητο σύμμαχο στα φίλτρα με δυνατότητα Μηχανικής Μάθησης, κοινωνική ένταση -όπως όλα δείχνουν- θα έχουμε για τα δικαιώματα των εργαζομένων στις διάσημες πλατφόρμες (βλέπε Uber, Lyft, Foodora, AirBnB κλπ), η αυξανόμενη οικολογική ευαισθησία πολλών καταναλωτών (σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες τιμές) ίσως ανακόψει τις πωλήσεις smartphones, ενώ το 2020 -κατά την Telenor Research, πάντα- θα φέρει κοντύτερα τόσο τα ταξίδια στο διάστημα, όσο και τη δημιουργία ευρυζωνικών δικτύων και εκεί. Γιατί, καλά τ’ αστέρια, αλλά χωρίς Internet γίνεται;

Καλές γιορτές και καλή χρονιά, αναγνώστες μου! (Ουφ, χωρέσαν και οι 20 προβλέψεις…)             

Δευτέρα, 16 Δεκεμβρίου 2019 10:12

Αποτάσσεσαι τους μύθους; Απεταξάμην!

Όλοι μας, λίγο ως πολύ, αγαπάμε τους μύθους – μας αρέσει να ζούμε σ’ έναν κόσμο που τον πλάθουμε κατά το δοκούν, που «βολεύει» την ψυχή μας και κολακεύει τις απόψεις μας. Έτσι είναι τα πράγματα, επειδή έτσι μ’ αρέσει εμένα περισσότερο… Κι ας απέχει αυτό που λέμε παρασάγγας από την αλήθεια – μήπως (εκτός κι αν είναι κάτι εξόφθαλμο) θα κάτσει κανείς να ψάξει τα τι και τα πώς, να βρει στοιχεία και να εντοπίσει γράμματα και γραφές, ώστε να μας διαψεύσει στην πρώτη ευκαιρία; Αποτέλεσμα είναι ο μύθος και η πραγματικότητα συχνά να «μπλέκονται γλυκά» σε τέτοιο σημείο, ώστε να μην ξέρεις πού σταματάει η αλήθεια και πού ξεκινάει το ψέμα – ή ο μύθος, για να το πούμε πιο κομψά…

Τα πεδία εφαρμογής της «μυθοπλασίας» αμέτρητα: από την προσωπική ζωή του καθενός (ξέρεις ποιος είμαι εγώ και τι έκανα στο στρατό, στη δουλειά, στη χούντα, στο Πολυτεχνείο…) και τις σπουδές του (για τα διπλώματα και τα μάστερ δεν χρειάζεται να δώσουμε εδώ συγκεκριμένα παραδείγματα, τα διαβάζουμε σχεδόν καθημερινά στις εφημερίδες, μια ο ένας υπουργός, μια ο άλλος διοικητής…), ως τη θρησκεία (κλασικό πλέον, το παράδειγμα του κρυφού σχολείου κατά την Τουρκοκρατία) και την Ιστορία (που βρίθει «καλών» και «κακών» μύθων). Φυσικά, η Τεχνολογία δεν θα μπορούσε να μείνει έξω από τον χορό – πολλά τα παραδείγματα, αλλά εξίσου πολλές και οι διαψεύσεις, γιατί εδώ τα πράγματα είναι πολύ πιο σύγχρονα και ο ρεαλισμός (δυστυχώς ή ευτυχώς) είναι μέρος του παιχνιδιού. Συχνά-πυκνά, κάποιος «μεγάλος» αναλαμβάνει μετά λόγου γνώσεως να αποκαταστήσει την αλήθεια και να καταρρίψει διάφορους μύθους, όπως κάνει -για παράδειγμα- η Google που, μέσω του Media Lab της, προσπαθεί να ανασκευάσει τα «κακώς κείμενα», επαναφέροντάς μας (και για δικό της καλό, άλλωστε) στον ορθό δρόμο. Αυτό έκανε πρόσφατα, όταν ασχολήθηκε με τρεις περιπτώσεις «κλασικών» μύθων, που αποτελούν μέρος της «λαϊκής τεχνολογικής σοφίας»

Ο πρώτος μύθος έχει να κάνει με την παραγωγή βίντεο, που όλοι λένε ότι απαιτεί πολύ χρόνο και χρήμα. Κατά την Google, αυτό γινόταν στο παρελθόν, αλλά δεν ισχύει πια σήμερα, όπου -με την πρόοδο της τεχνολογίας και χάρη στο εργαλείο Directors Mix, όλη η δουλειά γίνεται ταχύτερα, ευκολότερα και με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Μάλιστα, με ένα μικρό κλάσμα (μόλις λίγες εκατοντάδες δολάρια) του κόστους για το γύρισμα και την επεξεργασία ενός διαφημιστικού βίντεο με τον παραδοσιακό τρόπο, το εργαλείο μπορεί να δώσει δεκάδες παραλλαγές, ώστε να επιλεγεί εκείνη που αρέσει περισσότερο…

Ο δεύτερος αφορά σε ένα γενικότερο θέμα, την εντύπωση πως όσο πιο πολλά δεδομένα έχουμε στα χέρια μας, τόσο καλύτερο θα είναι το αποτέλεσμα που θέλουμε να πετύχουμε. Οι άνθρωποι του Media Lab φέρνουν το παράδειγμα ενός site, για το οποίο ξέρουμε πόσοι επισκέπτες είδαν ένα βίντεο και για πόση ώρα, πόσοι άλλαξαν γρήγορα σελίδα, ακόμα και πόσοι το εγκατέλειψαν γρήγορα, για να δουν κάτι άλλο. Το ότι έχουμε όλα αυτά τα στοιχεία στη διάθεσή μας, όμως, δεν σημαίνει κι ότι μας είναι χρήσιμα. Κατά τους ειδήμονες στα των ερευνών, η ποιότητα των στοιχείων είναι αυτό που μετράει κι όχι η ποσότητα – όσα θεωρούν χρήσιμα, είναι τι τράβηξε την προσοχή του χρήστη, πώς συμπεριφέρθηκε και ποιά ήταν τα αποτελέσματα. Έτερον ουδέν…

Όσο για τον τρίτο μύθο, όλοι τον γνωρίζουμε και τον έχουμε ακούσει αμέτρητες φορές στις συζητήσεις «μεταξύ τυρού και αχλαδίου», συνηθέστατα από ανθρώπους άσχετους με την τεχνολογία και τις (πραγματικές) επιπτώσεις της, οι οποίοι απλώς εμπιστεύονται (και, δυστυχώς, υπερασπίζονται) οτιδήποτε κινδυνολογικό ακούνε ή διαβάζουν – μιλάμε, βεβαίως, για την άποψη ότι οι «μηχανές» θα έρθουν και, με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Μηχανικής Μάθησης, θα πάρουν τις δουλειές των ανθρώπων. Προφανώς, κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί, πολύ περισσότερο μέσα στα αμέσως επόμενα χρόνια, όπως διατείνονται, κι ο φόβος τους δεν έχει κάποια βάση.

Αυτό που -πιθανότατα, καθώς το μέλλον παραμένει αόρατο- θα συμβεί, είναι εμείς οι άνθρωποι να αναθέσουμε στις μηχανές (που, άλλωστε, εμείς δημιουργήσαμε) τις πιο επικίνδυνες, βαρετές, επαναλαμβανόμενες και σχεδόν «μηχανικές» (τυχαία το λένε, νομίζετε;) εργασίες, κρατώντας για εμάς τις πιο δημιουργικές. Τον χρόνο που θα κερδίσουμε μ’ αυτό τον τρόπο, μπορούμε να τον διαθέσουμε για να σκεφτούμε νέες ιδέες και να κάνουμε ανακαλύψεις ή, απλώς, για να ξεκουραστούμε και να ταξιδέψουμε. Καιρός να «ξεπιστέψουμε» στους μύθους, λοιπόν, ακόμα κι αν είναι κλασικοί…            

Δευτέρα, 09 Δεκεμβρίου 2019 10:12

2020: Η χρονιά των μεγάλων ανατροπών

Καθώς έχουμε μπει πια στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωση της χρονιάς, ολοένα πυκνώνουν οι προβλέψεις και οι εικασίες, οι μαντείες και οι προσπάθειες ανάγνωσης των οιωνών, σχετικά με το τι μας περιμένει την επόμενη (που επίκειται, βεβαίως – λίγες ημέρες μας χωρίζουν μονάχα από το 2020), όσον αφορά στις εξελίξεις που οι νέες τεχνολογίες φέρνουν στη ζωή μας με ταχύτατο ρυθμό, καθότι εκθετικές και οι ίδιες στην ανάπτυξή τους – μέσα σε ελάχιστο χρόνο πλέον φτάνουν σε επίπεδα διείσδυσης και υιοθέτησης από το κοινό τα οποία οι προηγούμενες τεχνολογίες χρειάζονταν πολλά χρόνια, ίσως και δεκαετίες για να επιτύχουν.

Φυσικά, αυτό ούτε συνηθισμένο είναι, ούτε εύκολο – "χρειάζεται να σπάσεις αυγά για να φτιάξεις ομελέτα", που λέει και η λαϊκή ρήση, κι αυτό ακριβώς εκφράζεται με τις ανατροπές που φέρνει κάθε νέα τεχνολογία σε όσα γνωρίζαμε και κάναμε ως σήμερα, στην καθημερινότητά μας, στη δουλειά και στο σπίτι. Ακριβώς στις ανατροπές που θα μας φέρει το 2020 εστιάζει μια έρευνα της εταιρίας παροχής τεχνολογικών υπηρεσιών ΝΤΤ, που σκέφτηκα να μοιραστώ μαζί σας, καθότι δίνει μια συνολική εικόνα του τι μας περιμένει μέσα στη χρονιά, αλλά και στις επόμενες αφού οι τεχνολογίες τις οποίες περιγράφει μάλλον θα είναι μαζί μας για αρκετά χρόνια… Η ΝΤΤ, παρότι αυστραλιανή, συγκέντρωσε στοιχεία από τους πελάτες της ανά τον κόσμο, οπότε η εικόνα είναι παγκόσμια, αν και -προφανώς- με διαφορετικό βαθμό υιοθέτησης από χώρα σε χώρα. Πάμε να δούμε, λοιπόν, ποιες είναι οι πέντε κορυφαίες ανατρεπτικές τεχνολογίες του 2020, όπως τις σχολιάζει ο CTO της ΝΤΤ, Ettienne Reinecke.

Πρώτη και καλύτερη (βλέπε, πιο επιδραστική), το Digital Twinning, το Ψηφιακό Δίδυμο, που είναι αυτό ακριβώς που λέει το όνομά του: το ψηφιακό αποτύπωμα του καθενός μας βάσει των στοιχείων που αφήνουμε πίσω μας ως δεδομένα από τους αισθητήρες που καταγράφουν την παρουσία μας ως το κινητό μας, που κάθε στιγμή δίνει το στίγμα μας. Το μοντέλο που συγκεντρώνει όλα αυτά τα στοιχεία σε πραγματικό χρόνο είναι το ψηφιακό μας δίδυμο και μπορεί να βοηθήσει σε πολλά, από τη μελέτη της αντίδρασης ενός ατόμου σε μια δίαιτα ή θεραπεία, έως τη συμπεριφορά ενός ολόκληρου τμήματος εργοστασίου, αν γίνουν οι Χ ή Υ αλλαγές.

Η δεύτερη ανατρεπτική τεχνολογία είναι πιο περίπλοκη, καθώς έχει να κάνει με την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μέσω της ψηφιακής διάδρασης (building trust through digital interactions), που στην πράξη σημαίνει ότι εμπιστευόμαστε όλο και περισσότερο την «έξυπνη μηχανή» με την οποία συν-εργαζόμαστε, για να πετύχουμε καλύτερα αποτελέσματα. Ο Reinecke δίνει ως παράδειγμα μιας τέτοιας αγαστής συνεργασίας ανθρώπου και μηχανής τη χρήση της εφαρμογής Tone Analyzer σε call centers, σε συνδυασμό με το Watson της ΙΒΜ, η οποία αναλύει σε πραγματικό χρόνο με τη χρήση ΑΙ και μηχανικής μάθησης τον τόνο της φωνής των καλούντων, ώστε ο agent να προσαρμόσει ανάλογα το ύφος του.

Η τρίτη επελαύνουσα τεχνολογία μας ρίχνει σε ακόμα βαθύτερα νερά: με τίτλο Immersive & responsivephygitalspaces (περιβάλλοντα που προσφέρουν στον χρήστη εμβύθιση και διάδραση, σε ελεύθερη μετάφραση – το phygital, προφανώς, από το phy-sical+di-gital) μας εισάγει στη διάδραση του ανθρώπου με το περιβάλλον του, μέσω της εικονικής (VR), της επαυξημένης (AR) και γενικά κάθε μορφή μικτής πραγματικότητας. Έχουν κάνει ήδη την εμφάνισή τους κάποιες εντυπωσιακές εφαρμογές στους χώρους της εκπαίδευσης, της βιομηχανίας, της υγείας, αλλά και της ψυχαγωγίας, οι οποίες  αλλάζουν εντελώς ό,τι ξέραμε ως τώρα.

Τα έξυπνα κτήρια (Smart Buildings, κάτι πολύ περισσότερο από τα smart homes, που ήδη γνωρίζουμε) είναι για την ΝΤΤ η τέταρτη μεγάλη ανατρεπτική τεχνολογία, που μάλιστα τη συνδυάζει με τον τεράστιο τομέα του ΙοΤ, αλλά και τους ομιλούντες (δείτε τι γράφαμε γι’ αυτούς την προηγούμενη εβδομάδα) ψηφιακούς βοηθούς. Εδώ ξεπερνάμε πλέον τα ‘σενάρια’, καθώς οι χώροι σ’ αυτά τα κτήρια έχουν τη δική τους «ψυχή», βεβαίως βασισμένη σε ΑΙ, και δρουν τόσο αυτόνομα, όσο και συνεργατικά, με στόχο να κάνουν τη ζωή του χρήστη καλύτερη και αποδοτικότερη.

Η πέμπτη τεχνολογία είναι «προϊόν» της αέναης μάχης ανάμεσα σ’ εμάς, τους χρήστες, και τους hackers που προσπαθούν με κάθε τρόπο να αποσπάσουν κρίσιμα και προσωπικά δεδομένα μας, προφανώς εκ του πονηρού. Έτσι, η δημιουργία Data Wallets (πορτοφόλια δεδομένων), τα οποία είναι απολύτως προσωπικά και δεόντως προστατευμένα, ίσως δώσουν κάποια ανάσα (η λέξη λύση είναι μάλλον βαριά, για την περίσταση) στο πρόβλημα, καθώς θα επιτρέπουν την πρόσβαση σε κάποια από αυτά τα δεδομένα και μόνο έπειτα από εξουσιοδότηση του κατόχου τους.     

Δευτέρα, 02 Δεκεμβρίου 2019 10:22

Η «ομιλούσα κεφαλή» και άλλες ιστορίες

Πριν από όχι και τόσο πολλά χρόνια, ένα χαρακτηριστικό θέαμα ανάμεσα στους τσιρκολάνους που γύριζαν με τα βαγόνια και τις τέντες τους στην ελληνική επαρχία (συγγνώμη, ‘περιφέρεια’ είναι ο πολιτικά ορθός όρος) ήταν η «ομιλούσα κεφαλή» (ως «ασώματο» τη διέσωσε ο ποιητής στο «Καφενείον, Η Ελλάς») – μ’ άλλα λόγια ένα ανθρώπινο κεφάλι που μίλαγε, άκουγε, απαντούσε, παρότι δεν είχε σώμα (που είχε, βέβαια, έστω και μικρό, αλλά ήταν κρυμμένο μέσα σε ένα κουτί από το οποίο εξείχε μόνο αυτό).

Συνεννόηση με το πλήθος, πάντως, υπήρχε και οι διάλογοι ήταν απολαυστικοί – κατά τις λαϊκές μαρτυρίες… Αχ και να τους είχαμε σήμερα όλους αυτούς που εντυπωσιάζονταν με την κεφαλή, να βλέπανε πώς κάτι πολύ μικρότερο (ένας κοντούλης κύλινδρος ή, άλλες φορές, ένα πιο μακρόστενο σε σχήμα «κουτί») μιλάει, ακούει, ‘σκέφτεται’, απαντάει και ανοίγει διάλογο, όχι μονάχα σε μια, αλλά σε πολλές γλώσσες, μαζί! Κι αν η κεφαλή ανοιγόκλεινε το στόμα και τα μάτια της, σ’ αυτό εδώ ανάβουν φωτάκια που αλλάζουν χρώματα, κατά τις διαθέσεις του…

Οι ψηφιακοί βοηθοί, όπως όλα δείχνουν, ήρθαν για να μείνουν – πολύ περισσότερο που οι σεβαστές Gartner και Accenture θεωρούν με πρόσφατες αναλύσεις τους, πως η «Διαλογική Τεχνητή Νοημοσύνη» (ελεύθερη απόδοση του αγγλοσαξονικού Conversational AI), μ’ άλλα λόγια αυτό που αποτελεί τη βάση για τη λειτουργία του Siri εκ μέρους της Apple, της Alexa εκ μέρους της Amazon και του Virtual Assistant εκ μέρους της Google (για να αναφέρουμε τους γνωστότερους και εμπορικά δημοφιλέστερους εκπροσώπους του είδους) θα γίνει μέσα στον επόμενο χρόνο μια από τις κορυφαίες καθημερινές προτεραιότητες, αρχικά των ανωτέρων στελεχών επιχειρήσεων και, λίγο αργότερα, του καθενός μας. Αψευδής μάρτυρας οι αριθμοί: έρευνα της Gartner έδειξε ότι, ως το 2022, το 70% των υπαλλήλων γραφείου θα επικοινωνεί διαδραστικά με τον δικό του «βοηθό», σε καθημερινή βάση… Ενώ, οι ερευνητές της Accenture συμπληρώνουν πως αυτή η «σχέση» εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο της αναζήτησης ξεχωριστών προσωπικών εμπειριών από τον καθένα μας, όχι μόνο σε προσωπικό επίπεδο, αλλά και επαγγελματικό, ως μέρος κάποιων επιχειρηματικών μοντέλων…

Κι αυτό δεν είναι κάτι πρωτότυπο: πάρα πολλές επιχειρήσεις (δείτε, για παράδειγμα, στις τηλεπικοινωνιακές, στις ενεργειακές ή στις τράπεζες) χρησιμοποιούν bots (το επαγγελματικό αντίστοιχο των «βοηθών») για την επικοινωνία με τους πελάτες τους, αρχικά σε απλή μορφή. Όμως, όσο μεγαλώνει ο κύκλος και πληθαίνουν οι συνομιλητές τόσο περισσότερο μαθαίνουν οι μηχανές και βελτιώνεται η ποιότητα του διαλόγου – οι μηχανές αποκτούν κι αυτές εμπειρία, άρα αντιδρούν καλύτερα, ό,τι κι αν τις ρωτήσεις – οι ερευνητές λένε πως, σε πολλές περιπτώσεις ήδη ξεπερνούν σε ποιότητα απαντήσεων και φυσικότητα φωνής τους agents των call center! Εξ ου και η εσχάτως αυξημένη ζήτηση για προηγμένα bots από επιχειρήσεις και οργανισμούς πολλών και διαφορετικών τομέων. Κάποιοι από αυτούς δεν θα σας περνούσαν καν από το νου: Οι ερευνητές της Accenture ανακάλυψαν, για παράδειγμα, εφαρμογή χρήσης bots σε διάλογο με υπερήλικες, όπου οι μηχανές αναλαμβάνουν να κρατήσουν ‘ζωντανό’ τον διάλογο με τους απόμαχους της ζωής που έχουν απομείνει χωρίς συγγενείς ή φίλους. Θλιβερό μεν, χρήσιμο δε…

Όχι πως δεν υπάρχουν προβλήματα, βεβαίως… Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι και σ’ αυτή την περίπτωση ένα «εργαλείο», δεν είναι άνθρωπος κι ούτε πρέπει να θεωρηθεί ή να υποκριθεί ότι είναι κάτι τέτοιο. Κι επειδή, ως εργαλείο, χρειάζεται τον κατάλληλο προγραμματισμό, για να αποδώσει στη χρήση που θα του ορίσουμε, «μ’ όποιον δάσκαλο καθίσει, τέτοια γράμματα θα μάθει»: Το αποτέλεσμα της μηχανικής μάθησης μπορεί να έχει ρατσιστικές ή θρησκευτικές αποχρώσεις και η μηχανή μπορεί να αποδειχθεί ότι δεν είναι ο «σοφός παντογνώστης» - κάνει λάθη (ακόμα και επικίνδυνα για τη ζωή του χρήστη), ίσως ξέρει πολύ λιγότερα απ’ όσα θα χρειαζόταν κανείς. Όταν ανοίγεις νέους δρόμους, δεν είναι υποχρεωτικό πως θα τρέχεις κιόλας… Η απόσταση που διανύθηκε από τη  εποχή της «ασώματης κεφαλής» ως τις μέρες μας είναι ήδη πολύ μεγάλη – απλώς δεν φτάσαμε ακόμα στο τέρμα, από πλευράς ουσίας, περιεχομένου και εφαρμογών, αν τελικά υπάρχει τέρμα…

Σελίδα 4 από 24

Ακολουθήστε μας στο Facebook

Κόμβος πληροφόρησης για θέματα και εφαρμογές που αφορούν στις ψηφιακές τεχνολογίες και το Ηλεκτρονικό Επιχειρείν.

 

Newsletter

Εγγραφείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε τα πιο hot άρθρα στο email σας!