Γιάννης Ριζόπουλος

Γιάννης Ριζόπουλος

Και να πεις ότι δεν το ξέραμε… Από τις πρώτες κιόλας ημέρες της πανδημίας, από τις πρώτες εβδομάδες της εποχής του «σοκ και δέους», ήταν φως-φανάρι πως δεν θα ξεμπερδέψουμε εύκολα μ’ αυτόν τον δαίμονα, τον COVID-19, καθώς -πέρα από τη δική του επικινδυνότητα- έρχεται ζευγαράκι με την ύφεση… Εκεί που λέγαμε «δόξα τω Θεώ», με το ’20 να προχωράει για λίγους μήνες καλά, το γυρίσαμε με μιας στο αρνητικό πρόσημο και στο «βόηθα, Παναγιά»!

Όλα ήρθαν τα πάνω-κάτω στη ζωή και τα επαγγελματικά, πάνε καλιά τους οι στρατηγικές, τα πλάνα και τα σχέδια, το θέμα ήταν να γλυτώσουμε – και δεν είναι ακόμα σίγουρο ότι τα καταφέραμε… Μια μικρή ανάσα πήραμε -ημίχρονο είναι, ρε παιδιά, φωνάζουν οι επιστήμονες, μην χαλαρώνετε- κι αρχίσαμε μεμιάς όλα τα ανα--- πάμε για ανασυγκρότηση, για αναδιάταξη δυνάμεων, για αναδρομικά μέτρα, για ανάκαμψη… για… για…

Όλα είναι ακόμα ρευστά, όλα κινούνται σε ένα κλίμα αβεβαιότητας κι εκεί που δεν ξέρεις τι σου ξημερώνει (όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά πανευρωπαϊκά και παγκόσμια), έρχεται μια έρευνα και σου λέει «μη σκιάζεστε, η ευρωπαϊκή αγορά θα τα πάει καλά, θα σημειώσει σχετικά γρήγορη ανάκαμψη από την ύφεση στην οποία πέρασε λόγω της πανδημίας…»  Μακάρι, αλλά η απορία παραμένει - πού και πώς;

Διαβάζοντας παρακάτω, βέβαια, βλέπεις πως αυτή τη θετική αύρα τη βγάζουν οι ίδιοι οι επικεφαλής -και μάλιστα σε ποσοστό 66%- των επιχειρήσεων (οι μεγαλύτερες της αγοράς, σε 15 χώρες και σε όλους τους βασικούς κλάδους, με έσοδα άνω των 500 εκ. $ ετησίως) που ρωτήθηκαν από την Accenture, για τις προβλέψεις τους σχετικά με την επόμενη ημέρα. Από τους κοντά 500 που συμμετείχαν, το 29% αναμένουν αρκετά γρήγορη ανάκαμψη στην Ευρώπη (σχήματος V), ενώ 37% αναμένουν μια πιο αργή, αλλά σταθερή ανάκαμψη (σχήματος U), μέσα στους επόμενους 12 μήνες.

Κι όπως θα περίμενε κανείς, ο κλάδος που εμφανίζεται περισσότερο αισιόδοξος (ας όψονται οι προσδοκίες για θεραπείες και εμβόλια) είναι εκείνος της Φαρμακευτικής / Βιοτεχνολογίας και Βιοεπιστημών, με Τηλεπικοινωνίες / ΜΜΕ και Ψυχαγωγία να ακολουθούν, αφήνοντας τρίτο τον κλάδο των Ασφαλειών και τελευταίους την αυτοκινητοβιομηχανία, τα ταξίδια και τις μεταφορές. Από πλευράς χωρών, μάλλον δεν αποτελεί έκπληξη ότι εκείνες που οι ερωτώμενοι θεωρούν ότι θα τα καταφέρουν πρώτες, είναι οι οικονομίες της Γερμανίας, των σκανδιναβικών χωρών και της Βρετανίας (really?), με Γαλλία, Ισπανία και Ιταλία να ακολουθούν.

Η ίδια αισιοδοξία εκφράζεται και για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης: 39% πιστεύουν ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα είναι πιο ανταγωνιστικές έναντι των αμερικανικών, συγκριτικά με την κατάσταση προ κρίσης, κι ακόμη περισσότεροι (43%) έναντι των κινεζικών. Κι αν το πρώτο ακούγεται λογικό, το δεύτερο μάλλον ηχεί παράξενα

Στην Accenture, πάντως, αυτή η αισιοδοξία για την οικονομική ανάκαμψη φαίνεται καλή κι ο πρόεδρός τους για την Ευρώπη θεωρεί ότι προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να καλύψουν το χάσμα με Αμερικανούς και Ασιάτες. Όμως… «αν θα τα καταφέρουν, θα εξαρτηθεί από το πόσο εύστοχα θα μεταφράσουν την αισιοδοξία τους σε τολμηρές κινήσεις και πρωτοβουλίες. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ότι οι Ευρωπαίοι επικεφαλής επιχειρήσεων παραμένουν υπερβολικά εξαρτημένοι από την κυβερνητική στήριξη, διατηρούν αμυντική στάση και υποεπενδύουν στην καινοτομία, την ώρα που ο παγκόσμιος ανταγωνισμός συνεχίζεται»… Και ο νοών νοείτω!

Η καλή εταιρία προτείνει, μάλιστα, και κάποια μέτρα που θα έπρεπε να πάρουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για να κλείσει κάπως η «ψαλίδα». Ανάμεσά τους η αύξηση του ρυθμού και του εύρους του ψηφιακού μετασχηματισμού (που κάποιες ξεκίνησαν και δεν ολοκλήρωσαν, ενώ άλλες δεν πρόλαβαν καν να αρχίσουν), η δημιουργία νέων εμπειριών για ολοένα πιο υπεύθυνους καταναλωτές (πχ. οι αγοραστικές συνήθειες και συμπεριφορές πιθανόν να επηρεάζονται στο εξής ολοένα και περισσότερο από κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια) και η αξιοποίηση της τεχνολογίας για την επανεφεύρεση του βιομηχανικού τομέα (που περιλαμβάνει ενδεχομένως επιστροφή της παραγωγής στα «πάτρια» εδάφη, αντί της εξάρτησης από τις μακρινές ασιατικές χώρες, με παράλληλη αξιοποίηση προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών).

Μ’ άλλα λόγια, τα παθήματα καλό είναι να γίνουν μαθήματα, για να πιάσει τόπο η αισιοδοξία. Κι ας μην τη συμμερίζομαι εγώ, στον ίδιο βαθμό με τους προ-απαντήσαντες…

 

Μοιραστείτε το άρθρο στα social media.

 

Δευτέρα, 29 Ιουνίου 2020 09:11

Έλα… 5G εκεί; Μ’ ακούς;

Έρχεται… θα έλθει… ετοιμαστείτε… έφτασε… είναι εδώ! Αυτό φταίει για τον κορωνοϊό, ακούστε που σας λέω… Λες κουταμάρες, αυτό θα μας σώσει! Και η κουβέντα καλά κρατεί… «Πέτρα του σκανδάλου», τι άλλο, το 5G, που το φθινόπωρο θα «συναντήσει» το φάσμα του στην Ελλάδα και κάποια στιγμή μέσα στο 2021 (την άνοιξη; το καλοκαίρι; Κύριος οίδε) θα κάνει την εμπορική εμφάνισή του στη χώρα μας.

Μέχρι τότε, όμως, πρέπει να τρέξει ακόμα πολύ νερό στο αυλάκι, για να «ξεπλύνει» τα υπαρκτά προβλήματα (τεχνικά και μη), τις αντιστάσεις από τους θεωρητικά και πρακτικά αντιδρώντες, αλλά και τη «γνήσια» παραπληροφόρηση στο πλαίσιο της οποίας του αποδίδουν σχεδόν τις επτά πληγές του Φαραώ, από την αύξηση της υπογεννητικότητας και την ενόχληση των αποδημητικών πτηνών ως τους μακροπρόθεσμα σημαντικούς κινδύνους για την υγεία μας, αλλά και το περιβάλλον – εξ ου οι εμπρησμοί κεραιών και εγκαταστάσεων, αλλά και κάποιες επιθέσεις εναντίον προσωπικού τηλεπικοινωνιακών παρόχων – ευτυχώς, όχι ακόμα στα μέρη μας…

Βεβαίως, οι «λογικές» φωνές δεν παύουν να επισημαίνουν πως -ειδικά μετά τα όσα τραβήξαμε, τραβάμε και θα τραβήξουμε στο εγγύς μέλλον, λόγω της πανδημίας- το 5G θα μπορούσε κάλλιστα να παίξει (τουλάχιστον, έτσι λένε οι επαΐοντες) το ρόλο του επιταχυντή και του enabler (σε άπταιστα ελληνικά) που τόσο έχουμε ανάγκη, ώστε να σταθεί το σύστημα και πάλι στα πόδια του, στο δρόμο προς την ανάκαμψη, έπειτα από την περίοδο της ύφεσης που ήδη ξεκίνησε και σίγουρα θα μας ταλαιπωρήσει τα επόμενα δυο-τρία χρόνια…

Τονίζουν, μάλιστα, πως αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη (κοιτίδα, ας μην ξεχνάμε, και πρωτοπόρος στην κινητή τηλεφωνία, κατά την πρώτη και δεύτερη περίοδό της), που με λίγη προσπάθεια θα μπορούσε να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και να διεκδικήσει πάλι πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα και πολλά υποσχόμενη εποχή των κινητών τηλεπικοινωνιών, με οικονομικές, κοινωνικές και γεωστρατηγικές προεκτάσεις.

Αυτά, σε γενικές γραμμές, ήταν και τα βασικά συμπεράσματα της δικτυακής συζήτησης που οργάνωσε πρόσφατα ο GSM Association (διοργανωτής του MWC και όχι μόνο) σε συνεργασία με τον ΕΤΝΟ (την ευρωπαϊκή οργάνωση των τηλεπικοινωνιακών παρόχων), με τη συμμετοχή εκπροσώπων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωκοινοβούλιο και με αφορμή -προφανώς- τις θεωρίες συνωμοσίας που πυκνώνουν λόγω άγνοιας και προκατάληψης, σχετικά με το 5G και τις όποιες επιπτώσεις του, με κορυφαία το ότι συνδέεται (πώς, άραγε;) ακόμα και με την εμφάνιση και εξάπλωση του COVID-19.

Από τις πολλές εισηγήσεις, αξίζει να αναφερθεί εκείνη της γενικής διευθύντριας του ΕΤΝΟ, Lise Fuhr, η οποία υποστήριξε πως το 5G θα μπορούσε να προσδώσει στην κοινωνία και την οικονομία της «γηραιάς ηπείρου» ένα καινοτόμο χαρακτήρα ανάλογο του Silicon Valley, χάρη στην αξιοποίηση της «έξυπνης συνδεσιμότητας» για όλους - μ’ άλλα λόγια, να συμβάλει στον εκδημοκρατισμό της πρόσβασης στο Internet, που παραμένει το μεγάλο ζητούμενο ιδιαίτερα στη μετά-COVID εποχή της «κοινωνικής απόστασης», όπου η τηλε-εργασία και οι τηλε-υπηρεσίες μάλλον εξελίσσονται σε μέρος της καθημερινότητας όλων μας…

Άλλες, πιο πρακτικές, φωνές ζήτησαν ενημέρωση σε βάθος των τοπικών αρχών, στο βαθμό που μπορούν να επηρεάσουν τους συμπολίτες τους, σχετικά με την ανυπαρξία κινδύνων, ώστε να έχουν έτοιμες απαντήσεις απέναντι στα λεγόμενα των αντιδρώντων, παράλληλα με την πρόσφατη  δημιουργία του (χρήσιμου!) Digital Media Observatory εκ μέρους της Επιτροπής, που θα επισημαίνει τις απόπειρες παραπληροφόρησης. Η δικτυακή συζήτηση ολοκληρώθηκε με ένα ακόμα πάνελ, αυτή τη φορά γιατρών και μηχανικών, οι οποίοι παρέθεσαν στοιχεία και αποτελέσματα ερευνών σχετικά με τον (πρακτικά αμελητέο, όπως τόνισαν) βαθμό επικινδυνότητας από τη χρήση των σημερινών 4G κινητών τηλεφώνων, που θα διατηρηθεί και στο 5G, σημειώνοντας πάντως ότι οι μετρήσεις συνεχίζονται.

Γιατί, καλό είναι να είμαστε ειλικρινείς -τουλάχιστον, μεταξύ μας: κανείς δεν ξέρει στην πραγματικότητα ποιοι είναι μακροπρόθεσμα, στα 20 και 30 χρόνια, οι κίνδυνοι από τη χρήση (κι ας μη μιλήσουμε για την κατάχρηση, μερικές φορές) των κινητών τηλεφώνων, γιατί απλούστατα δεν έχουν περάσει τόσα χρόνια, ώστε να έχουμε καταγεγραμμένα στοιχεία… Άλλωστε, οι μεγάλοι κατασκευαστές είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και δεν καταστρατηγούν τα όρια ακτινοβολίας που θέτουν οι υπηρεσίες ελέγχου. Κι αν, καμιά φορά, ξεφύγει κάποια μικρότερη κατασκευάστρια (όπως συνέβη πρόσφατα, με μια συσκευή της LEAGOO), τότε η επέμβαση και η ανάκληση είναι άμεση και πανευρωπαϊκή. Δικαίως, λοιπόν, ανακράζουμε: 5G μ’ ακούς;

 

Μοιραστείτε το άρθρο στα social media

 

Παρασκευή, 19 Ιουνίου 2020 13:28

Άνθρωποι και μηχανές εν δράσει

Ένα από τα «πάγια» θέματα συζήτησης, τόσο στον ειδικό όσο και στον «παραδοσιακό» Τύπο, είναι η επίπτωση της εισβολής των μηχανών (άρα και των αυτοματισμών, που αυτές φέρνουν μαζί τους) σε πλήθος τομείς της αγοράς – ουσιαστικά, τίποτα δεν μένει ανεπηρέαστο! Το ερώτημα είναι πώς αυτό θα επηρεάσει τις τύχες των ανθρώπων που σήμερα κάνουν ό,τι θα κάνουν αύριο οι μηχανές. Μ’ άλλα λόγια, ποιες θα είναι οι επιπτώσεις από πλευράς απώλειας θέσεων εργασίας στο εργατικό δυναμικό, πολύ περισσότερο σε μια εποχή που η πανδημία, από την οποία δε έχουμε ακόμα γλυτώσει, ήρθε να επιδεινώσει περισσότερο τα πράγματα, επιβάλλοντας νέους κανόνες του παιχνιδιού και επιταχύνοντας τις αποφάσεις, προκειμένου να περάσουμε σε νέα μοντέλα, βασισμένα στις ψηφιακές λύσεις που έτσι κι αλλιώς υπήρχαν και η αποτελεσματικότητά τους αποδείχθηκε περίτρανα στην πράξη, τις τελευταίες εβδομάδες.

Πολλοί φοβούνται για το μέλλον (τους και μας), άλλοι είναι πιο ρεαλιστές, υποστηρίζοντας πως σε πρώτη φάση θα χαθούν μεν πολλές θέσεις εργασίας, αλλά σε δεύτερη θα δημιουργηθούν πολύ περισσότερες, απλώς σε άλλους τομείς, προκειμένου να υποστηριχτούν οι νέες απαιτήσεις. Το ερώτημα είναι τι θα γίνει ανάμεσα στην πρώτη και στη δεύτερη φάση κι εκεί είναι που μπαίνουν στο παιχνίδι οι (πολλές, πλέον) προτάσεις για upskilling (αναβάθμιση όσων ξέρει κάποιος εργαζόμενος, με προσθήκη νέων δεξιοτήτων) και reskilling (αλλαγή τομέα, αν κριθεί ότι αυτός στον οποίο θήτευε ως τώρα, εξέλιπε).

Από την αποτελεσματικότητα των δράσεων εκ μέρους του κράτους αλλά και των επιχειρήσεων σ’ αυτή την ενδιάμεση περίοδο, θα κριθεί κατά πόσο θα «ματώσει» το εργατικό δυναμικό και πόσος χρόνος θα χρειαστεί, πριν ξαναμπεί το νερό στο αυλάκι. Αν και κάτι μου λέει πως στο εξής και σ’ ό,τι αφορά στην αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού δεν θα έχουμε πια μονάχα ένα αυλάκι, αλλά πολλά που θα κυλάνε παράλληλα και Κύριος οίδε αν και πότε όλα αυτά θα ενωθούν…

Το σίγουρο είναι πως οι αλλαγές σε διαδικασίες και τρόπο δουλειάς έχουν ήδη ξεκινήσει, ο ψηφιακός μετασχηματισμός των πάντων είναι πλέον μονόδρομος και, με την πανδημία να δίνει το momentum που χρειαζόταν, το τσουνάμι είναι πλέον θέμα χρόνου. Βλέπετε, οι μηχανές δεν αρρωσταίνουν (ούτε απεργούν, αν θέλετε να το κοιτάξουμε κι αλλιώς…) αλλά συνεχίζουν να δουλεύουν, αρκεί να υπάρχει ρεύμα και πρώτες ύλες για την τροφοδοσία τους. Προφανώς χρειάζονται και τους ανθρώπους για να δουλέψουν, αλλά πολύ λιγότερους και με διαφορετικά καθήκοντα, στα οποία πρέπει να εκπαιδευτούν, όπως είπαμε και παραπάνω.

Κι αυτό μου θύμισε ένα άρθρο που είχα διαβάσει πρόσφατα, σχετικά με τον ψηφιακό μετασχηματισμό μιας μεγάλης και γνωστής μεταφορικής εταιρίας, της UPS, ο οποίος δοκιμάστηκε στην πράξη τους τελευταίους μήνες, ελέω COVID-19, όταν όλο το κύκλωμα της λιανικής χρειάστηκε να μεταφερθεί από τη μια μέρα στην άλλη στο Διαδίκτυο, καθώς -με τα καταστήματα κλειστά- όλες οι αγορές γίνονταν πλέον online και κάποιος έπρεπε, μετά, να παραδώσει τα αγαθά στους αγοραστές.

Η ομαλή λειτουργία των παραδόσεων, αλλά και της τροφοδοτικής αλυσίδας (που υπέφερε, για καιρό, πολύ περισσότερο στη χώρα μας, καθώς οι μεταφορικές μας προφανώς δεν έχουν φτάσει ακόμα στο ίδιο επίπεδο τεχνογνωσίας και δυνατοτήτων με τις διεθνείς) εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό -στον πυρήνα της, τουλάχιστον- από την τεχνολογία. Η UPS, για παράδειγμα, αξιοποιεί στην καθημερινότητά της όλο και  περισσότερο Big Data Analytics, Τεχνητή Νοημοσύνη, Εικονική Πραγματικότητα (V/R) και Internet των Αντικειμένων (ΙοΤ), σε σημείο ώστε από μεταφορική να μετασχηματίζεται σταδιακά (και δεν είναι η μόνη, όπου παρατηρείται αυτό το φαινόμενο) σε εταιρία τεχνολογίας, η οποία απλώς εστιάζει στον χώρο των μεταφορών, ίσως δε σύντομα και των αερομεταφορών, καθώς είναι η πρώτη εταιρία του κλάδου στην οποία δόθηκε πρόσφατα επίσημη άδεια από την Federal Aviation Authority (την αμερικανική ΥΠΑ) για παραδόσεις δεμάτων μέσω drone...

Χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς αλλάζουν οι καιροί (ασχέτως αν οι τακτικές αυτές εγκρίνονται απ’ όλους ή όχι), είναι ο εφοδιασμός των οχημάτων της με smart trailers, που παράγουν περί τα 60 εκατ. μηνύματα θέσης (GPS) την εβδομάδα, διευκολύνοντας την οργάνωση των δρομολογίων και αυξάνοντας τη συνολική λειτουργικότητα. Πολλά θα αλλάξουν, είπαμε – κι είναι καλύτερα να είμαστε μέσα στα πράγματα, ώστε να μπορούμε να αντιδράσουμε εγκαίρως, όπου και αν χρειαστεί.      

 

Παρασκευή, 12 Ιουνίου 2020 14:05

Digital first! Έχετε, μήπως, αντίρρηση;

Δύσκολοι καιροί, αχαρτογράφητα νερά, αβέβαιο το μέλλον… τα έχουμε ακούσει όλα αυτά, για νέα μας τα λες; σχεδόν σας ακούω να σιγομουρμουρίζετε… Ναι, τα έχετε ακούσει, αλλά αυτό δεν σημαίνει και ότι δεν πρέπει να λέγονται! Ιδίως τώρα, που -όπως όλα δείχνουν- μάλλον ξεπερνάμε την κρίση και βγάζουμε δειλά-δειλά το κεφαλάκι έξω! Εντάξει, εντάξει, κάποιοι το παρακάνουν και το βγάζουν πιο γρήγορα απ’ ό,τι πρέπει, το ξέρω…καλό είναι να συνεχίσουμε να προσέχουμε, όμως, για να μην επιστρέψει το κακό…

Μαζί με το κεφαλάκι, βέβαια, βγαίνουν κι οι πρώτοι απολογισμοί, οι πρώτες μελέτες, οι πρώτες έρευνες για τη μετά-πανδημία πορεία μας, οι οποίες έχουν -τις περισσότερες φορές, γιατί υπάρχουν κι εκείνες που σταματάνε στα προβλέψιμα και τα αναμενόμενα- ξεχωριστό ενδιαφέρον, έστω κι αν τις θεωρήσουμε απλώς «τροφή για σκέψη»… Σ’ αυτές πρέπει σίγουρα να μετρήσουμε κι εκείνη που παρουσίασε πρόσφατα η UBS – Global Wealth Management (από το δεύτερο συστατικό, μάλλον καταλάβατε και το αντικείμενό της, που δεν είναι άλλο από τις επενδύσεις) η οποία εστιάζει στις τεχνολογικές τάσεις, όπως διαμορφώνονται πλέον μετά την πανδημία. Προφανώς, έχουν επηρεαστεί σφόδρα από αυτήν, δρομολογώντας με τη σειρά τους- έναν κύκλο αλλαγών τόσο στις εθνικές, όσο και στην παγκόσμια οικονομία.

Πάμε να δούμε, λοιπόν, τα συμπεράσματα αυτής της έρευνας, καθώς είναι πολύ πιθανό να τα βρούμε μπροστά μας όχι μόνο την «επόμενη μέρα», όπως συνηθίζουμε να λέμε, αλλά τα επόμενα χρόνια! Κατ’ αρχάς, όλοι πλέον αντιληφθήκαμε, τις τελευταίες εβδομάδες, ότι η τεχνολογία μπορεί να μας βοηθήσει να πετύχουμε περισσότερα, με λιγότερους πόρους, αυξάνοντας τις επιδόσεις και εξοικονομώντας χρόνο και χρήμα για άλλους σκοπούς. Βεβαίως, όσες επιχειρήσεις και οργανισμοί αξιοποιήσουν τις νέες δυνατότητες (μ’ άλλα λόγια, υλοποιήσουν εγκαίρως τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους και συνεχίσουν να τον επικαιροποιούν, καθότι τέτοιες δράσεις αποδίδουν μόνο με συνέχεια και συνέπεια) θα βρεθούν μπροστά από τους ανταγωνιστές τους κι αυτό μετράει πολύ σ’ αυτούς τους δύσκολους καιρούς…

Πέρα από τον κόσμο των επιχειρήσεων και των αγορών, η έρευνα καταπιάνεται και με τον τρόπο που ζούμε, ο οποίος γίνεται επίσης πιο ψηφιακός: η πανδημία απέδειξε, σύμφωνα με τα ευρήματά της, ότι το ψηφιακό lifestyle δεν είναι απλώς μια επιλογή κι αν δεν μας κάνει πάμε αλλού, αλλά μια αναγκαιότητα! Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι αν ο χρόνος που διαθέτουμε σήμερα για ενημέρωση και ψυχαγωγία μοιράζεται κατά 54% και 46% στα ψηφιακά και τα παραδοσιακά μέσα, σε δέκα χρόνια η αναλογία υπολογίζεται να έχει φτάσει το 70% - 30%, εξέλιξη που θα φέρει μεγάλες ανατροπές, τόσο στον ευρύτερο χώρο των media, όσο και σ’ εκείνον της διαφήμισης. Ήδη, στην Κίνα -που μάλλον έχει αντικαταστήσει τις ΗΠΑ, ως benchmark των νέων τεχνολογικών εφαρμογών- η «ψαλίδα» έχει φτάσει στο 60% - 40% και ανοίγει γοργά… Ο όγκος των διακινούμενων δεδομένων θα έχει, επίσης, δεκαπλασιαστεί -σύμφωνα με την ίδια έρευνα- φτάνοντας πλέον στα 456 zettabytes, στο τέλος της δεκαετίας, επομένως η διαχείρισή του θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις σε πολλά και ποιοτικά data centers.

Ανάλογες θα είναι οι επενδύσεις και στον χώρο των αποθηκών με τους συναφείς αυτοματισμούς τους, καθώς αυτό επιβάλλει πλέον η θεαματική αύξηση των πωλήσεων στον χώρο του ηλεκτρονικού εμπορίου, εις βάρος της «παραδοσιακής» λιανικής που, βέβαια, δεν θα κάτσει με σταυρωμένα τα χέρια – τα υβριδικά μοντέλα θα έχουν την τιμητική τους, τα επόμενα χρόνια, με τις επιχειρήσεις να πατάνε «σε δυο βάρκες» και να αποφασίζουν πού θα ρίξουν μεγαλύτερο βάρος, ανάλογα με τις διαθέσεις των καταναλωτών. Εξελίξεις αναμένονται και στον αγροδιατροφικό χώρο, με τις βασικές τάσεις να δείχνουν αφενός απαίτηση για προϊόντα υψηλότερης ποιότητας, αφετέρου αξιοποίηση των τεχνολογικών δυνατοτήτων, στο πλαίσιο της γεωργίας ακριβείας, για αυξημένες αποδόσεις με παράλληλη μείωση του κόστους.

Τέλος, ένας ακόμα τομέας, όπου οι ανατροπές περισσεύουν, είναι αυτός της εκπαίδευσης, με την κατ’ ανάγκην εξ αποστάσεως μάθηση στη διάρκεια της πανδημίας να έχει αλλάξει άρδην τους κανόνες του παιχνιδιού, χωρίς σημαντικές επιπτώσεις στη μαθησιακή διαδικασία (αυτό, τουλάχιστον, έχει φανεί ως τώρα – μελλοντικά, θα δείξει…). Το edtech διεκδικεί, λοιπόν, γενναίο μερίδιο της εκπαιδευτικής καθημερινότητας, αν και ο οικοδεσπότης σας θεωρεί ως πιθανότερη και πιο αποδοτική λύση ένα μείγμα των δυο μεθόδων διδασκαλίας, από το οποίο όμως είμαστε ακόμα μακριά…

Το αγαπημένο σύνθημα του Donald Trump είναι «America first!». Εμείς δεν προλάβαμε να πούμε Digital first – έγινε ήδη από μόνο του, ας όψεται ο κορωνοϊός…

Παρασκευή, 05 Ιουνίου 2020 13:51

Ο κόσμος άλλαξε, αλλάξαν οι καιροί

Δεν ξέρω γιατί, όμως, τελευταία όλο και πιο συχνά μου έρχεται στο νου το ρεφρέν εκείνης της παλιάς, γλυκόπικρης καντάδας που τραγουδούσε πριν από κοντά 70 χρόνια, ο Νίκος Γούναρης: «Ο κόσμος άλλαξε, αλλάξαν οι καιροί», έλεγε ο «τροβαδούρος της Αθήνας», συγκρίνοντας τον παλιό και τον νέο τρόπο ζωής, με έντονο βεβαίως τον ρομαντισμό εκείνης της εποχής. Ίσως γιατί, σε πρακτικό πλέον κι όχι ρομαντικό επίπεδο, κάτι ανάλογο συμβαίνει και στις μετά-πανδημία ημέρες μας, καθώς τα μέτρα και τα αντίμετρα για τον περιορισμό των πιθανοτήτων εξάπλωσης του κορωνοϊού αλλάζουν άρδην την ως τώρα καθημερινότητά μας...

Έχω ήδη γράψει κάμποσες φορές για τις ανατροπές που έφερε η πανδημία στον τρόπο που εργαζόμαστε – η εποχή του Work From Home, σταδιακά πιστεύω ότι θα δώσει τη θέση της σε μια υβριδική μορφή, που θα περιλαμβάνει περισσότερο «σπίτι», και λιγότερο «γραφείο». Κάτι σαν ‘μέρα παρά μέρα’ μπορεί είναι μια πιθανή λύση, καθώς η ανάγκη για social distancing δεν επιτρέπει τον συνωστισμό πολλών ατόμων στους ίδιους χώρους. Οι virtual χώροι δουλειάς είναι μονάχα μια από τις ανατροπές, αν και η συγκεκριμένη έχει τη δυναμική να αλλάξει στο μέλλον τις ισορροπίες ανάμεσα στο κέντρο της πόλης και τα προάστεια, επιτρέποντας ακόμα και τη διαμονή εκτός αυτών. Όπως σημειώνει στο πιο πρόσφατο τεύχος του ο έγκυρος Economist, «ως τον 19ο α., οι περισσότεροι άνθρωποι εργάζονταν μέσα ή κοντά στα σπίτια τους. Ίσως οι μελλοντικοί κοινωνιολόγοι να θεωρήσουν το 2020 ως τη χρονολογία έναρξης μιας νέας εποχής».

Είμαι, επίσης, σίγουρος ότι έχετε ήδη βιώσει τι γίνεται στις τράπεζες και τα φαρμακεία (ουρές απέξω, αντί για μέσα), τα σούπερ-μάρκετ και τη λιανική (είσοδος μονάχα με κάρτα και ελεγχόμενο αριθμό πελατών), την εστίαση και την αναψυχή (αραία-αραία, να φαινόμαστε καμιά σαρανταρέα…). Καθώς τις επόμενες ημέρες θα ανοίξουν σταδιακά τα υπόλοιπα καταστήματα και οι χώροι συγκέντρωσης κόσμου, θεωρώ μάλλον σίγουρο ότι θα προστρέξουμε άλλη μια φορά στη βοήθεια της τεχνολογίας, για να καταφέρουμε να συνδυάσουμε την απαραίτητη λειτουργικότητα με τις αναγκαίες προφυλάξεις.

Σαν τι να κάνουμε; «Κάνε το, όπως η Ο2», θα μπορούσα να σας απαντήσω, μιας και διάβασα μόλις πρόσφατα τι ετοιμάζει η βρετανική τηλεπικοινωνιακή εταιρία, από τις 15 Ιουνίου και μετά, που θα ανοίξουν πάλι τα καταστήματα του δικτύου της, μετά το lockdown και την αναμόρφωσή τους σύμφωνα με τις επιταγές της «νέας κανονικότητας». Τα “future stores” της Ο2, λοιπόν, δεν θα έχουν πλέον ουρές, καθώς όλες οι συναντήσεις θα γίνονται με ραντεβού (όπως και στις δικές μας ΔΟΥ, δηλαδή, αλλά και σε κάποια τραπεζικά υποκαταστήματα) – ο πελάτης θα λαμβάνει SMS, όταν φτάνει η σειρά του να συναντηθεί με τον υπάλληλο, με τους γιατρούς και τους νοσηλευτές να έχουν άμεση προτεραιότητα, με απλή επίδειξη ταυτότητας…

Οι άνθρωποι της εταιρίας υποστηρίζουν πως η λιανική στις τηλεπικοινωνιακές έχει ήδη αλλάξει (κάτι που ισχύει ως ένα βαθμό και στη χώρα μας, όπου ετοιμάζονται σημαντικές αλλαγές στα δίκτυα, με τους εργαζόμενους να αναβαθμίζονται από πλευράς γνώσεων και καθηκόντων σε telecom gurus…). Κύριος στόχος είναι πλέον το υψηλότερο επίπεδο εξυπηρέτησης του πελάτη, επομένως τι καλύτερο υπάρχει από την προσωπική επαφή, πάντα με τη βοήθεια της τεχνολογίας, με ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό; Οι συναντήσεις -λένε στην O2- θα είναι γρήγορες και διαφωτιστικές, οι αποδείξεις στο ταμείο θα στέλνονται στο e-mail του πελάτη, παντού θα υπάρχουν οθόνες με πληροφορίες και, φυσικά, τα απαραίτητα αντισηπτικά μαντηλάκια, γάντια και τζελ, σε συνδυασμό με σχολαστική καθαριότητα των χώρων και των συσκευών.

Κι όπως όλα δείχνουν, αυτή θα είναι η νέα μορφή των πραγμάτων που θα έρθουν, όχι μονάχα για την Ο2 και το δίκτυό της, αλλά και για πάρα πολλά ακόμα δίκτυα σε παρεμφερείς και μη κλάδους, σ’ όλη την Ευρώπη. Φτάνει μόνο να σκεφτείτε ότι ξεκινάει πλέον στη χώρα μας η επικοινωνία των εφοριακών με τους φορολογουμένους (αρχικά, για την απόδοση κλειδάριθμου), μέσω προκανονισμένης βιντεοκλήσης. Και δε χρειάζεται να τσιμπηθείτε για να ξυπνήσετε, αλήθεια είναι!  

 

         

Παρασκευή, 29 Μαΐου 2020 14:29

Όταν λέμε ύφεση, το εννοούμε…

Καθώς βγαίνουμε σιγά-σιγά (cross my fingers, χεριών ποδιών μαζί) από το τούνελ της πανδημίας και κάνουμε παραζαλισμένοι τα πρώτα βήματα στην εποχή της νέας κανονικότητας, αρχίζουν να μας πιάνουν -μοιραία- οι ανησυχίες και οι σκέψεις για τα νούμερα και τους αριθμούς που θα καθορίσουν το μέλλον μας: αφού -όπως όλα δείχνουν- τη γλυτώσαμε, κάτσε να δούμε τι μας ξημερώνει.

Γιατί, ναι – όλες τούτες τις εβδομάδες «που τις έσκιαζε η φοβέρα και τις πλάκωνε ο ιός…», το μυαλό μας ήταν λογικό να μην πάει σε τέτοια «πεζά» θέματα, αν και όλοι καταλαβαίναμε πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι η τεχνολογία εισέβαλε για τα καλά στη ζωή μας, κινώντας τα νοητά «νήματα» (καλώδια, ίνες, ασύρματα) για τα τηλε-πάντα, από τα οποία εξαρτόμαστε πλέον στη δουλειά και στο σπίτι…

Παρά την «εισβολή», πάντως, και αντίθετα απ’ ό,τι θα νόμιζε κανείς σε πρώτη ανάγνωση, τα μηνύματα και οι προβλέψεις όσον αφορά στα νούμερα και τους τζίρους, στις Τεχνολογίες Πληροφορικής & Επικοινωνιών, δεν είναι τόσο ενθαρρυντικά… Τώρα που έχει σχεδόν «καθίσει η σκόνη», μπορούμε να δούμε λίγο μακρύτερα απ’ ό,τι τις πρώτες ημέρες και να εκτιμήσουμε το  αντίκτυπο της κρίσης, ο οποίος και σ’ αυτόν τον χώρο είναι αρνητικός…

Αυτό τουλάχιστον δείχνει η πρόβλεψη της Gartner, που βλέπει μείωση 8% για την παγκόσμια αγορά το 2020, την οποία αποδίδει βεβαίως στον COVID-19 και την λόγω αυτού ύφεση στην οικονομία. Μα, δεν αυξήθηκε η χρήση; σχεδόν σας ακούω να ρωτάτε… Ναι, κι αυτό όντως αποτυπώνεται σ’ ένα μέρος της αγοράς, αυτό που έχει να κάνει με τις δαπάνες των επιχειρήσεων λόγω τηλεργασίας: οι δαπάνες για υπηρεσίες public cloud αναμένεται να αυξηθούν κατά 19% φέτος, ενώ η τηλεφωνία και τα μηνύματα μέσω cloud, αλλά και το teleconferencing θα αυξηθούν κατά 8,9% και 24,3%, αντίστοιχα.

Όμως, όλα αυτά αφορούν στην πλειοψηφία τους αναγκαίες κινήσεις, για να συνεχίσουν να «γυρίζουν οι μηχανές» - οι ερευνητές της Gartner θεωρούν ότι τα μεγάλα project που είχαν προγραμματιστεί για φέτος σε πάμπολλες μεγάλες και μικρότερες επιχειρήσεις ανά τον κόσμο είτε θα αναβληθούν για άλλους, λιγότερο χαλεπούς καιρούς, είτε θα ακυρωθούν, ιδιαίτερα αν οι συνδεδεμένες με αυτά επενδύσεις δεν πρόκειται να φέρουν άμεσα αποτέλεσμα, το γνωστό και πάντα κρίσιμο (ανάλογα με το ύψος του) ROI. Κι ας λένε όλοι πως ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι τώρα ακόμα περισσότερο αναγκαίος -  η πρόβλεψη της Gartner δεν αφήνει αμφιβολίες: οι δαπάνες για συσκευές θα μειωθούν φέτος κατά 9,7% κι εκείνες για data center κατά 15,5% (μ’ άλλα λόγια, προσπαθούμε να κάνουμε περισσότερα με λιγότερα, ψάχνοντας για λύσεις εκ των ενόντων), ενώ ο τζίρος στο λογισμικό για επιχειρήσεις θα μειωθεί κατά 6,9% και για υπηρεσίες Πληροφορικής κατά 7,7%.

Μάλιστα, αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον (και ίσως αξίζει να μελετηθεί και αναλυθεί) στην περίπτωση της πανδημίας, είναι ότι όλα έγιναν σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη, σαν να κατέβασε κάποιος τον διακόπτη, πριν καν προλάβει να ενεργοποιηθεί το… UPS. Όλες οι προηγούμενες υφέσεις είχαν «τρόπους», βρε παιδί μου! Σου άφηναν λίγο χρόνο να ετοιμαστείς, έδειχναν εγκαίρως τις κακές διαθέσεις τους και αν «διάβαζες» τους οιωνούς, προλάβαινες να μαζέψεις κάτι, να προφυλαχτείς – τούτη τη φορά, όλα έγιναν τόσο απότομα που, δικαίως μιλάμε για «σοκ και δέος»… Εξ ου και οι προβλέψεις της εταιρίας ερευνών κάνουν λόγο για πρώτη ανάσα μόλις το τρίτο τρίμηνο του 2021, με την ολική επαναφορά να προβλέπεται για το 2024 (αν δεν προκύψει ως τότε κάποια άλλη, από τις «πληγές του Φαραώ»…)

Δικαιολογώντας αυτή την απαισιοδοξία τους (ή μήπως τον ρεαλισμό τους;) οι ερευνητές της Gartner τονίζουν ότι πρέπει πρώτα να αποσαφηνιστεί το νέο εργασιακό καθεστώς – μικρό μόνο μέρος των εργαζομένων επιστρέφουν στο γραφείο, καθώς η νευρικότητα λόγω των οδηγιών για social distancing και των πολλών πρακτικών δυσκολιών βρίσκεται ακόμα σε υψηλό επίπεδο κι απ’ ό,τι φαίνεται θα αργήσει να κοπάσει…

Το γεγονός ότι ταυτόχρονα αλλάζουν και οι κανόνες του παιχνιδιού, στους περισσότερους κλάδους, δεν κάνει τα πράγματα ευκολότερα, αν δεν βρεθούν λύσεις για τις περισσότερες προκλήσεις και δεν αξιοποιηθούν με επιτυχία οι καινούριες ευκαιρίες που παρουσιάζονται. Κι αυτό, δυστυχώς, είναι κάτι που σίγουρα δεν πρόκειται να συμβεί αύριο - μεθαύριο…

Παρασκευή, 22 Μαΐου 2020 14:03

Ο "χορός" της δουλειάς

Τον παλιό «καλό» καιρό, ένα από τα πιο σημαντικά πλεονεκτήματα σε μια -ανεξαρτήτως χώρου και αντικειμένου- εργασία, ήταν τρεις μαγικές λέξεις: «ευέλικτο ωράριο εργασίας». Που σήμαινε ότι μπορούσες να εργαστείς όχι με το «κλασικό» 9-5, αλλά με το ωράριο που βόλευε εσένα, αρκεί να έβγαινε η δουλειά! Από τότε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι, πολλά αλλάξανε κι αυτή η ευελιξία -της πανδημίας βοηθούσης- έγινε από εξαίρεση, κανόνας. Μάλιστα, τις περισσότερες φορές, αυτοί που τη ζητάνε και συχνά την επιβάλλουν, δεν είναι πια οι εργαζόμενοι, αλλά οι εργοδότες!

Τις τελευταίες ημέρες έχουν πυκνώσει τα χαμπέρια για την Χ εταιρία που λέει στους εργαζομένους της «ελάτε πίσω, όταν σας βολέψει», ή την Ψ που κάνει από δυο τέσσερις τις ημέρες δουλειάς από το σπίτι, και έπεται συνέχεια. Ας όψονται οι καλές επιδόσεις της εξ ανάγκης τηλε-εργασίας, τις τελευταίες εβδομάδες, που αρχίζουν να αλλάζουν τους κανόνες του παιχνιδιού. Κι αυτό, βεβαίως, δεν συμβαίνει μονάχα στα καθ’ ημάς: πρόσφατη έρευνα της Ο2 για την αγγλική αγορά, με τον εύγλωττο τίτλο «The Flexible Future of Work» έδειξε ότι σχεδόν ένας στους δυο (45% των εργαζομένων) πιστεύουν πως ο νέος τρόπος δουλειάς (δηλ. οίκαδε) τους ταιριάζει καλύτερα και θα ήθελαν να διατηρηθεί, ακόμα και μετά τον εξορκισμό του COVID-19. Ένας στους τρεις, επίσης, δεν έχει κανένα πρόβλημα να δουλεύει τις τρεις ημέρες της εβδομάδας από το σπίτι…

Βέβαια, κι οι εταιρίες, από την πλευρά τους, δεν πάνε πίσω – μιλώντας, πρόσφατα, σε ένα (virtual, φυσικά) πάνελ, ο CTO της Vodafone στο Η.Β, Σκοτ Πέτι, αφού τόνισε πόσο καλά τα πήγαν οι εργαζόμενοι της εταιρίας του, στη διάρκεια του lockdown, και πόσο αποτελεσματικές αποδείχθηκαν στην πράξη οι αλλαγές και ο επανακαθορισμός ρόλων και ευθυνών, δεν δίστασε στο τέλος να πει (μιλώντας, προφανώς, για τη δική του, αλλά μάλλον εκφράζοντας το κοινό συναίσθημα) πως «οι επιχειρήσεις μπορεί να επιθυμούν πλέον έναν περισσότερο ευέλικτο τρόπο εργασίας», ο οποίος, άλλωστε «ανοίγει μια καινούργια σελίδα για ευκαιρίες, τόσο για εμάς, όσο και τους καταναλωτές». Μας βλέπω όλους να μαθαίνουμε τον «χορό της δουλειάς»…

Εκείνο που δεν σχολίασε δημόσια το ανώτερο στέλεχος της βρετανικής τηλεπικοινωνιακής, αλλά είναι γνωστό πως απασχολεί πολύ σοβαρά τον ίδιο και τους συναδέλφους του, είναι ότι οι νέες συνθήκες εργασίας (δουλειά από το σπίτι και μαζική αξιοποίηση του cloud) έχουν αυξήσει κατακόρυφα τους κινδύνους σε θέματα κυβερνοασφάλειας. Με δεδομένο ότι «ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται», όπως λέει η παλιά, καλή λαϊκή παροιμία, οι κακόβουλοι δεν μπορεί παρά να κάνουν πάρτι, τέτοια εποχή! Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τις τελευταίες εβδομάδες πολλαπλασιάστηκαν και διευρύνθηκαν τα κρούσματα, ιδιαίτερα στο χώρο της ηλεκτρονικής τραπεζικής (τέτοια και μάλιστα ιδιαίτερα καλοστημένη επίθεση -βλέπε, phishing- δέχθηκε κι ο γράφων, πριν από δέκα ημέρες, χωρίς ευτυχώς, κακή κατάληξη…)

Τα δεδομένα στο cloud είναι πλέον ο πρώτος στόχος των κακόβουλων, με πρόσφατο «τρανταχτό» παράδειγμα την επίθεση και συνεπακόλουθη κλοπή των ευαίσθητων δεδομένων κάποιων εκατομμυρίων πελατών της Easy Jet. Προφανώς, όσο μεγαλύτερη είναι μια επιχείρηση, τόσο καλύτερος στόχος είναι για τους κακόβουλους, χωρίς αυτό να σημαίνει πως κι οι μικρομεσαίες δεν προσφέρονται για ένα quick run, ειδικά αν ειδικεύονται σ’ έναν πιο προβεβλημένο κλάδο… Κι έτσι γρήγορα που υποχρεωθήκαμε όλοι να περάσουμε από τη δουλειά στο γραφείο, στη δουλειά στο σπίτι, όλο και κάποια «κερκόπορτα» θα έχει μείνει αφύλακτη – πεδίο δόξης λαμπρό, για τους hackers.

Σύμφωνα με το τελευταίο Business Report της τηλεπικοινωνιακής Verizon, πιο εύκολος στόχος για κυβερνοεπιθέσεις (σε ποσοστό 80%) θεωρείται ο χώρος της εκπαίδευσης, κυρίως για την απόσπαση λύτρων (ransomware), ενώ ακολουθούν ο δημόσιος τομέας, με 61% και η βιομηχανία με 23%. Ο ανθρώπινος παράγοντας ως «πέτρα του σκανδάλου» φταίει στο 12% των περιπτώσεων στη βιομηχανία, αλλά στο 33% των περιπτώσεων στον δημόσιο τομέα… Προφανώς, στον χρηματοπιστωτικό τομέα κύριος στόχος των κακόβουλων είναι να κλέψουν στοιχεία των χρηστών, κάτι που κάνουν πια με πολύ οργανωμένο τρόπο. Από την πλευρά τους, οι τράπεζες (και στη χώρα μας, πια) αντιδρούν με το «σπάσιμο» της έγκρισης κάθε συναλλαγής σε δυο στάδια, με την αποστολή δεύτερου κωδικού μέσω κινητού. Το έχουμε πει πολλές φορές: προσέχουμε για να έχουμε – ειδικά σε άγριες εποχές, σαν την τωρινή!

Παρασκευή, 15 Μαΐου 2020 09:18

Εργασία και χαρά;

Όσο περνούν οι μέρες και αρχίζουμε να επιστρέφουμε στις δουλειές μας και στη νέα καθημερινότητα όπως διαμορφώνεται στη μετά-κορωνοϊό εποχή, τόσο γίνεται πιο σίγουρο ότι πολλά έχουν αλλάξει κι ίσως περισσότερα θα αλλάξουν στο μέλλον – τα «συστατικά» της ζωής μας είναι πλέον, σε μεγάλο βαθμό, διαφορετικά. Κι είτε μας αρέσει-είτε όχι, μ’ αυτά θα πρέπει να πορευτούμε για μήνες, για χρόνια, ίσως και για πάντα, με σύντροφο και σύμμαχό μας στα καινούρια συνήθως μοναχικά «ταξίδια», βεβαίως, την τεχνολογία…

Για την ώρα, έχει επιστρέψει στις θέσεις του περίπου το 1/3 των εργαζομένων – σιγά-σιγά, θα αυξηθούν, αλλά ίσως και όχι, καθώς στους χώρους εργασίας όπου είναι πλέον υποχρεωτική η τήρηση συγκεκριμένων υγειονομικών κανόνων και αποστάσεων, λόγω της πανδημίας, συχνά τα εμβαδά «δεν βγαίνουν» για όλους…

Έτσι, οι εργαζόμενοι ενθαρρύνονται (ειδικά αν υπάρχουν και φροντιζόμενοι συγγενείς ή μικρά παιδιά) να συνεχίσουν τη δουλειά από το σπίτι – πολύ περισσότερο, αν τα αποτελέσματα του WFH (Work from Home), τις τελευταίες εβδομάδες, δεν ήταν και τόσο άσχημα… Όπως και να είναι, πάντως, άλλο να ζορίζεσαι (αναλόγως αντικειμένου – κάποια επαγγέλματα τα ευνοεί αυτό το μοντέλο, κάποια όχι) για λίγες μονάχα εβδομάδες κι άλλο να ζεις μια λίγο-πολύ μόνιμη κατάσταση, με ό,τι επίπτωση μπορεί να έχει αυτό στην ποιότητα της δουλειάς σου.

Γι’ αυτό και έχουν ενδιαφέρον οι πρώτες «ολόφρεσκες» μελέτες και εκτιμήσεις που συνδέουν τα πραγματικά συναισθήματα των εργαζομένων από το σπίτι με την παραγωγικότητά τους. Όπως, πχ. αυτές της Knoa, επιτυχημένης εταιρίας λογισμικού στη Ν. Υόρκη με αρκετά μεγάλα ονόματα ανάμεσα στους πελάτες της (GE, Unilever, μεγάλες φαρμακευτικές κλπ.) που ειδικεύεται στην ανάλυση συναισθημάτων. Η διαφορά στη μετά-κορωνοϊό εποχή είναι πως «στόχος» τους έχουν γίνει πλέον οι ίδιοι οι εργαζόμενοι κι όχι οι πελάτες.

Μ’ άλλα λόγια, με δεδομένο ότι η φάση του WFH θα διαρκέσει πολύ κι ίσως η μεγαλύτερη μελλοντική βελτίωση (αν και όταν με το καλό βρεθούν θεραπείες και εμβόλια) να είναι κάποιο υβριδικό μοντέλο εργασίας, έχει μεγάλη σημασία να αποτυπωθεί η συμπεριφορά των εργαζομένων όσον αφορά στη χρήση συστημάτων και εφαρμογών από το σπίτι – συχνά αρκετά διαφορετική απ’ ό,τι η αντίστοιχη στον «παραδοσιακό» χώρο εργασίας...

Τα συμπεράσματα της έρευνας μπορούν να αξιοποιηθούν, επομένως, για να βελτιστοποιηθεί στον υψηλότερο δυνατό βαθμό η απόδοση, να διορθωθούν κάποια προβλήματα ροής, κάποια εφαρμογή να γίνει ακόμα φιλικότερη προς τον χρήστη κ.λπ… Σε πολλές περιπτώσεις (έχουν γίνει και στην Ελλάδα ανάλογες παρατηρήσεις, αν και όχι σε επίπεδο κανονικής έρευνας) η παραγωγικότητα επανήλθε στα προ-ιού επίπεδα, μετά την πρώτη-δεύτερη εβδομάδα της αναγκαίας προσαρμογής στο μοντέλο της δουλειάς από το σπίτι. Άλλες φορές, η διαφορά ήταν τόσο μεγάλη (στην αμερικανική πραγματικότητα) που «φώναζε» για επεμβάσεις και βελτιώσεις τόσο στο λογισμικό, όσο και στον τρόπο δουλειάς.

Η Knoa παίζει, επίσης, και το ρόλο του συμβούλου όσον αφορά στο τελευταίο στάδιο, εντοπίζοντας τους «κόμπους» στα συστήματα και προτείνοντας βελτιωτικές λύσεις στους πελάτες της. Μάλιστα, συχνά οι αλλαγές γίνονται βήμα-βήμα (trial-and-error, που λέγανε στο χωριό μου), ώστε να παρακολουθούνται καλύτερα και να σταθμίζονται οι αντιδράσεις. Γιατί είπαμε: ο νέος τρόπος εργασίας ήρθε για να μείνει, άρα πρέπει να προσαρμοστούμε για να επιβιώσουμε!

Όχι πως αυτό είναι κάτι εύκολο, βέβαια. Το απέδειξε και μια ενδιαφέρουσα έρευνα της ελληνοαμερικανικής Sentio Solutions, η οποία έχει δημιουργήσει τον ενσωματωμένο σε wristband αισθητήρα Feel Emotion Sensor που, μέσω βιοσημάτων και σε συνδυασμό με ειδική εφαρμογή στο κινητό του χρήστη, μετρά με ακρίβεια τις αλλαγές στη συναισθηματική κατάστασή του. Η έρευνα αξιολόγησε εκατομμύρια δεδομένα που συγκεντρώθηκαν σε Ευρώπη και Αμερική από τις 20 Φεβρουαρίου ως τις 13 Απριλίου, τα οποία αποδεικνύουν ότι τα αρνητικά συναισθήματα σχεδόν διπλασιάστηκαν μετά την έναρξη της καραντίνας. Οι αναλυτές θεωρούν πως οι επιπτώσεις στην ψυχική μας υγεία θα μας ταλαιπωρούν για πολλά χρόνια ακόμα, επομένως, η ανάγκη για αυξημένη και προσβάσιμη ψυχολογική υποστήριξη είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Ένας τρόπος αντιμετώπισης, κατά τη Sentio Solutions, είναι να υιοθετήσουμε τις παρακάτω τεχνικές που έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικές:  Εξασκούμαι στην Αποδοχή - Εντοπίζω ποια πράγματα (ή καταστάσεις) μπορώ να ελέγξω και ποια όχι -Υπολογίζω τα θετικά που μου συμβαίνουν - Ανακαλύπτω την καθημερινή μου ρουτίνα και τα ενδιαφέροντά μου.

Η προσαρμογή στις νέες συνθήκες είναι σήμερα περισσότερο απαραίτητη από ποτέ – το είπαμε!

Αμ, καλά τα έλεγε ο Τζέρεμι Ρίφκιν τότε, λίγο πριν το γύρισμα του αιώνα (το 1996, για την ακρίβεια) στο κλασικό πια βιβλίο του «Το τέλος της εργασίας και το μέλλον της», όπου προέβλεπε «σταθερή και αναπόφευκτη μείωση των θέσεων εργασίας», τα επόμενα χρόνια, καθώς ψυχανεμιζόταν τις (αρνητικές μόνο, τις θετικές δεν τις έβλεπε τόσο καθαρά τότε) επιπτώσεις από την είσοδο της ψηφιακής τεχνολογίας και των ρομποτικών συστημάτων στην καθημερινότητα όλων μας και ιδίως στην παραγωγική διαδικασία.

Σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα μετά, πολύ θα ήθελα να ξέρω πώς σχολιάζει ο Ρίφκιν (ο οποίος ζει, βεβαίως, στα 75 του πια) τη σημερινή πραγματικότητα και τις τεράστιες ανατροπές που βιώνουμε, καθώς μπαίνουμε κλυδωνιζόμενοι λόγω του κορωνοϊού στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση (ο ίδιος είχε γράψει βιβλίο για την 3η, το 2012) και τι θα είχε να πει για τις απρόσμενες αλλαγές στον τρόπο που ζούμε και, κυρίως, στον τρόπο που εργαζόμαστε… Αν ο καλός συγγραφέας προέβλεπε και περιέγραφε τότε μια επανάσταση στα εργασιακά θέματα, η σκληρή πραγματικότητα ήρθε απρόσκλητη να υπερθεματίσει στα λεγόμενά του!

Προφανώς, κανείς δεν αμφιβάλλει πια πως οι αλλαγές την επόμενη ημέρα, καθ’ οδόν προς τη «νέα κανονικότητα», θα είναι τεράστιες. Με το 2020 ήδη «ξεγραμμένο» από πλευρά ανάπτυξης και με τη ρετσινιά του «χαμένου έτους» στην πλάτη του, λόγω των συνεπειών της πανδημίας, που είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα διαχυθούν και στα επόμενα χρόνια, οικονομολόγοι, εργατολόγοι και αναλυτές ξοδεύουν πολλή φαιά ουσία στην προσπάθειά τους να βρουν τρόπους αντιμετώπισης του τσουνάμι της ανεργίας, το οποίο πλήττει σχεδόν όλο τον κόσμο, με αλλεπάλληλα παλιρροϊκά κύματα. Εκατομμύρια οι άνεργοι, αλλά μήπως οι ενεργοί έχουν κάποια σιγουριά ότι θα μείνουν ανεπηρέαστοι; Βλέπετε, ο «εχθρός» δεν είναι μόνο η Τεχνητή Νοημοσύνη που κινεί τις έξυπνες μηχανές και τα ρομποτικά συστήματα, είναι και ο κορωνοϊός που επιβάλει το social distancing και την τηλε-εργασία…

Ακόμα και στη χώρα μας (που όλοι επαινούν, επειδή έχει αντιμετωπίσει με τον σωστό τρόπο την πανδημία, όπως δείχνουν και οι θετικές στατιστικές) μόλις το 30% των εργαζομένων λέγεται ότι θα επιστρέψει στα γραφεία του από την ερχόμενη εβδομάδα και κανείς δεν παίρνει όρκο για το τι θα γίνει στη συνέχεια, καθώς τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στους χώρους δουλειάς για την προστασία της υγείας, απαγορεύουν διά ροπάλου τον συνωστισμό – οι πάντες, άλλωστε, θέτουν ως προτεραιότητα στις δηλώσεις τους, την υγεία των εργαζομένων… Το πιθανότερο σενάριο για την επόμενη μέρα είναι ένα μίγμα επιτόπιας και απομακρυσμένης εργασίας, ανάλογα με το αντικείμενο του καθενός. Απώλειες είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν, όπως επίσης κι ότι θα χρειαστεί γενναίο reskilling και upskilling όσων μείνουν, για να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες της αγοράς, που επιβάλλουν την επιλογή νέων στόχων και τη χάραξη νέας στρατηγικής (ανάλογα με το αντικείμενο κάθε επιχείρησης και το πόσο αυτή επλήγη από τις συνέπειες του COVID-19).

Είναι, επίσης, βέβαιο, ότι τα ταξίδια και οι δαπάνες των στελεχών θα ανασταλούν μέχρι νεωτέρας και οι όποιες επενδύσεις των επιχειρήσεων (αν έχουν απομείνει κάποιοι πόροι, μετά το «σοκ και δέος») θα κατευθυνθούν σχεδόν αποκλειστικά σε ψηφιακά εγχειρήματα, με πρώτο και κύριο τον ψηφιακό μετασχηματισμό και ακριβώς πίσω του να ακολουθούν τα θέματα κυβερνοασφάλειας, εμπειρίας του πελάτη και ταχείας αποκατάστασης κλίματος εμπιστοσύνης. Κι αν ως τον Μάρτιο λέγαμε πως ο μετασχηματισμός ήταν η αναγκαία και ικανή συνθήκη για την ανάπτυξη κάθε επιχείρησης στη νέα εποχή, τώρα πια λέμε πως είναι μονόδρομος

Με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό, βέβαια, από πλευράς απαιτούμενων δεξιοτήτων και γνώσεων ώστε να αντιμετωπιστούν οι διαρκείς και ταχύτατες εξελίξεις, λήψης μέτρων just-in-time, ανάπτυξης και εξέλιξης νέων προσεγγίσεων και συστημάτων, που θα συμβάλουν στην αλλαγή νοοτροπίας, στην καλύτερη απόδοση και την ανάπτυξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος στον ανοικτό παγκόσμιο στίβο, με την ελπίδα πως κάπως έτσι θα έρθουν περισσότερα έσοδα και κέρδη…

Λέτε να μιλάμε κάποια στιγμή, έπειτα από πολύ καιρό, για την εποχή πριν και μετά την πανδημία; Ο χρόνος θα δείξει!

Μου φαίνεται πως το μεγάλο (μέσα στην παιδικότητά του, αλλά κι εμείς «μεγάλα παιδιά», δεν είμαστε;) σύνθημα των ημερών δεν το είπαμε από αυτήν εδώ τη στήλη… Όλοι μαζί, λοιπόν, με μια φωνή: «Φτου, ξελευτερία!» Τέλος ο εγκλεισμός κι ο οικοδεσπότης σας εύχεται να μη χρειαστεί να ξανα-επιβληθεί τέτοιο μέτρο, λόγω επιδείνωσης των αποτελεσμάτων και των στατιστικών. Ωραίαααα…

Και τώρα, τι κάνουμε, πέρα από το να βγούμε (συγκρατημένα, πάντα) έξω; Μάλλον είναι καιρός πια -τώρα που ξεπεράσαμε την περίοδο «σοκ και δέος»- να σκεφτούμε, αν δεν το έχουμε ήδη κάνει, την επόμενη μέρα. Δηλαδή, ποιες αλλαγές πορείας και ποιες μικρές ή μεγάλες, ανάλογα με την περίπτωση, διορθώσεις πρέπει να κάνουμε σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, για να χαράξουμε μια καινούρια και βεβαίως προσαρμοσμένη στους νέους κανόνες του παιχνιδιού, πορεία.

Κι αν αφήσουμε στην άκρη (για να μην «πατήσουμε» και τα όρια περί προσωπικού απορρήτου που βάζει το GDPR) το τι θέλει να κάνει ο καθένας στην προσωπική του ζωή, σ’  ό,τι αφορά στην αγορά, πρόσφατη έρευνα του ΕΒΕΑ και της ΕΥ δείχνει πως μια στις δυο επιχειρήσεις επανεξετάζει την ψηφιακή στρατηγική της (ή στήνει άρον - άρον μια, αν δεν είχε – υπάρχει κι αυτό το ενδεχόμενο). Η ίδια έρευνα δείχνει πως οι ελληνικές επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως κλάδου και τομέα, θα πρέπει να επισπεύσουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους, να αναπροσαρμόσουν το business plan τους, αλλά και να ανακατανείμουν τα (όποια) διαθέσιμα κεφάλαιά τους.

Κι όπως αναμενόταν, σε ποσοστό 69% ανησυχούν σφόδρα για την πιθανότητα παγκόσμιας ύφεσης, ενώ το 62% φοβάται για τα προβλήματα που σχετίζονται με θέματα ρευστότητας και κεφαλαιακών πόρων. Πολύ χαμηλότερα, στο σεβαστό πάντως 34% του «δείκτη ανησυχίας», βρίσκονται η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων και ο δημοσιονομικός αντίκτυπος της κρίσης.

Τα ευρήματα αυτά -που εκφράζουν, βεβαίως, την ελληνική πραγματικότητα- έρχονται να συμπληρώσουν τη μεγαλύτερη εικόνα που δίνει στο πιο πρόσφατο τεύχος του ο βρετανικός Economist. Κάνοντας ευρύτατη αναφορά στην «οικονομία του 90%», στην οποία αφιερώνει και το εξώφυλλό του, επισημαίνει ότι η «επόμενη ημέρα» δεν θα είναι ίδια -τουλάχιστον μέχρι να βρεθεί μια θεραπεία ή ένα εμβόλιο για τον κορωνοϊό, κάτι που οι ειδικοί λένε πως δεν θα έλθει τόσο γρήγορα… Ως τότε, οι οικονομικές δυσκολίες θα πλήττουν τους λαούς πολλών χωρών, οι επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να ταλαιπωρούνται με θέματα ρευστότητας, όσο για τους ανέργους, που αυξήθηκαν υπέρμετρα λόγω της πανδημίας, ο έγκυρος Economist κάνει λόγο ακόμα και για «χαμένη δεκαετία»…

Πάντως, με αποδεδειγμένο ήδη από την αρχαιότητα πως… «ουδέν κακόν αμιγές καλού», η πανδημία έφερε μαζί με τα κακά (θανάτους, ταλαιπωρίες, φόβο και ύφεση, για να απαριθμήσουμε μερικά) και κάμποσα καλά. Κάποια μεγάλα συνέδρια του χώρου των ΤΠΕ (που γίνονται δικτυακά, βεβαίως, στο πνεύμα της εποχής), τονίζουν ήδη τις ευκαιρίες που εμφανίζονται σ’ αυτόν, καθώς όλοι κατανοούν πως η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να γίνει το «ασφαλές καταφύγιο» το οποίο θα δώσει λύσεις και θα εξασφαλίσει (έστω και με κάποιες αναγκαίες προσαρμογές, ως απάντηση στις διαρκείς ανατροπές των όσων ξέραμε) τη συνέχεια της επιχειρηματικής δραστηριότητας σε πλήθος τομείς. Αυτή ήταν, για παράδειγμα, η κεντρική ιδέα από το τετραήμερο virtual συνέδριο που οργάνωσε στα μέσα Απριλίου η IDC για την (πάντα κυρίαρχη) αγορά της Κίνας, με τη συμμετοχή 1.500 συνέδρων από 630 επιχειρήσεις και οργανισμούς.

Εκεί, διατυπώθηκε και η πρόβλεψη πως ως το 2024, το 51% του παγκόσμιου προϋπολογισμού για θέματα ΙΤ και το 70% του αντίστοιχου στην Κίνα (!) θα πάνε σε καινοτόμες λύσεις και ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, καθώς είναι πλέον φανερό, ιδιαίτερα μετά την πανδημία, ότι πρόκειται για μονόδρομο. Κι όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά σ’ αυτό το διαφορετικό (τώρα στην αρχή, γιατί κάτι μας λέει πως, στο εξής, όλα έτσι θα γίνονται) συνέδριο, «οι επιχειρήσεις μπορούν να κερδίσουν περισσότερα, υιοθετώντας ψηφιακά (βλέπε, digital-first) μοντέλα, τα οποία θα τους επιτρέψουν υπερ-υψηλές ταχύτητες, υπερ-υψηλή ανάπτυξη και υπερ-ευρεία συνδεσιμότητα» με τους πελάτες τους. Λέτε; Μάλλον «σιγουράκι» το βλέπω… 

Σελίδα 2 από 24

Ακολουθήστε μας στο Facebook

Κόμβος πληροφόρησης για θέματα και εφαρμογές που αφορούν στις ψηφιακές τεχνολογίες και το Ηλεκτρονικό Επιχειρείν.

 

Newsletter

Εγγραφείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε τα πιο hot άρθρα στο email σας!